FASTING AGAINST BT CORN
When I went to visit those four last Saturday, they had been spending the last 12 days and nights under a very congested makeshift tent in front of the office of the Department of Agriculture (DA) on Elliptical Road, Quezon City. Sleep had been coming to them by fits, as the street never runs out of passing vehicles even at the most unholy hours. During the days they had been putting up with punishment not only from both the sun and smog; at one time they had to fight it out with a sudden rain.
And for the last 12 days their menu had not included any solid food; all they had been having were water and juice, by turns.
The Hunger Strikers
Among the four, 50-year-old Roberto "Obet" Verzola is the one who has very obviously had to deal with the heaviest physical toll. When I went to visit them, he could not walk beyond four feet. His hand was shaking as he laid down a glass he had been drinking from. His eyes and cheekbones were bulging out of his face. As he talked, his voice was audible enough - but there was a noticeable crack in it. When Agriculture Secretary Luis Lorenzo, Jr. called them for a dialogue, he had to be carried in a wheelchair.
Mang Obet has been many things. He took a degree in Electrical Engineering from the University of the Philippines (UP) in Diliman. He has been involved in environmental issues since the 1970s. He used to work for the National Environmental Protection Bureau (now the Environmental Management Bureau) as a writer and researcher. Despite his condition, he could still muster enough pride to describe himself as quite an expert at computers: in 1992, he pioneered the setting up of e-mail services for non-government organizations (NGOs), and at one time he even received an award for being the "Father of Philippine E-Mail." It was also he who set up Ibon Foundation's retrieval system, he said.
Now married with one 26-year-old daughter and one 24-year-old son, he is with the Philippine Greens. And he is one of four people who had been staging a hunger strike in front of the DA to protest the commercialization of Bt corn in the Philippines, which is expected to take effect either this month or in June.
His fellow hunger strikers are lucky enough to be blessed with more physical strength.
Luisita "Sita" Esmao, 46, a daughter of peasants and herself a peasant from Tayabas, Quezon who worked her way through school and went as far as the second year of Commerce at Adamson University, originally committed only three days to the hunger strike, but saw the need to go on after the first three days. With a smile, she says her husband and her three children (the eldest is turning 23, another is turning 21, and the youngest is turning 19) have not worried that much about her decision to take part in the hunger strike.
"They know the extent I'd go through," Sita said. "In 1995 I had all my hair shaved off as a protest against the implementation of the Mining Act." She can still move about and has the strength to sweep her surroundings, but her face has begun to show signs of gauntness. The worst she has experienced physically in the hunger strike are a severe headache and a one-time bout with loose bowel movement.
Sita ended the interview with the following words: "I don't want to let the Bt corn nightmare happen without me having done anything." Her voice inevitably soft but evidently defiant, she could very well say of herself what the persona in the poem "Invictus" by William Ernest Henley said of himself: "My head is bloody, but unbowed."
Mang Obet and Sita are joined by Arma Bertuso and Mark Cervantes of the South East Asia Regional Initiative for Community Empowerment (SEARICE).
Mark, 26, shows a few remaining signs of an athletic physique 12 days into their hunger strike. A policy officer for SEARICE, he took a degree in Political Science from the University of Negros Occidental-Recoletos, and was once a high school teacher. "I'm married but with no kids yet," he says, "but right now I have no wife because of the hunger strike." And then he laughs. Yes, he can still laugh, and once in a while he plays around with his cellphone. But there is a noticeable slowness in his movements.
Arma and Mark both have had to put up with moments of light-headedness.
In the beginning there had been nine of them: aside from the four there were Antonio Claparols (Ecological Society of the Philippines/International Union for the Conservation of Nature), Gigie Cruz (Greenpeace), Ramon Fernando (Earth First!), Rei Panaligan, and Anne Larracas (both of the Philippine Greens). But only the four have been able to stay on; the others have either been rushed to the hospital or had to discontinue their participation in the hunger strike for some pressing reasons.
The hunger strikers are calling for at least a moratorium on the commercial distribution of Bt corn in the Philippines to allow for sufficient scientific research on the issue.
A second batch of hunger strikers is preparing to take their place, although the four intend to go on for as long as they find it necessary-even as they are unsure how long they can carry on.
Bt Corn
It was the American multinational corporation Monsanto which introduced Bt corn into the Philippines in 1997. Bt (bacillus thuringiensis) corn is a genetically modified organism (GMO) that contains the potent form of the Bt toxin, supposedly intended to kill the corn borer.
Amidst broad protest actions, Monsanto field-tested Bt corn for five years in the Philippines. In December last year, the DA finally allowed its commercial distribution in the Philippines.
The government is promoting Bt corn as a solution to the shortage of corn yield due to pest infestation.
Opposition to Bt corn has focused on the potential health and environmental risks it poses, as well as issues regarding patent problems.
The militant Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP) is one of the many groups that opposed the testing of Bt corn from the beginning. It protested Bt corn testing on the ground that it had negative effects on the environment, the people's health, and livelihood. The group also argued that Bt corn was a threat to the country's food security and self-sufficiency.
Most dramatic among the forms of protests carried out by KMP-affiliated peasants against Bt corn testing was the uprooting of Bt corn crops in South Cotabato in 2001.
A position paper signed by 18 physicians and professors from the UP College of Medicine (UPCM), the Philippine General Hospital, and UP Los Baños enumerates the health hazards posed by Bt corn. The position paper was initiated by Dr. Romeo Quijano of the Health Alliance for Democracy and the Health Action for Human Rights. Dr. Quijano is also a Professor at the UPCM Department of Pharmacology and Toxicology.
The paper points out that the Bt toxin is non-selective and thus may also affect non-target species. It may also adversely affect the blood and the immune, gastro-intestinal, and other organ systems in mammalian species, the paper states. It criticizes Monsanto for not having provided any credible data which could assure the public that ingestion of Bt corn is safe.
The paper goes on to explain that Monsanto's Bt corn possesses allergenic characteristics.
Finally, the paper states: "The forced insertion of a foreign gene randomly into the genome of another species is by itself inherently dangerous. The effects are unpredictable and largely unknown." It explains that genetic engineering could cause disturbances in the gene ecology and disruptions in important functions of organisms-which could cause abnormalities or diseases, including cancer.
A statement by the hunger strikers, aside from enumerating health risks posed by Bt corn-particularly stomach and colon cancer, the hastening of the growth of malignant tumors, and false pregnancies-also points out that Bt corn could contaminate other corn fields and result in crop mutation. According to the statement, since Monsanto owns the patent to Bt corn, the mutation of corn crops which could result from contamination would make the unwilling corn farmer guilty of infringement and therefore expose her or him to legal action, which would cost her or him a fine ranging from P100,000 to P250,000.
Broad Support
The hunger strikers have won broad support for their efforts.
People from such prominent cause-oriented groups as the Kalikasan-People's Network for the Environment, Agham, the National Network of Agrarian Reform Advocates, and the College Editors Guild of the Philippines have visited them to express solidarity. Non-government organizations such as Balik Kalikasan, Lingkod Tao-Kalikasan, Saniblakas, Balay Davao Sur, and the Foundation for Nationalist Studies have also given support, as well as school-based organizations like Miriam Peace.
From the religious sector, support has come through the Catholic Bishops Conference of the Philippines and the Association of Major Religious Superiors in the Philippines. "Running Priest" Fr. Robert Reyes is a frequent visitor.
There have also been expressions of solidarity from the artistic community. The hunger strikers have had the pleasure of a visit from folk-ethnic singer Joey Ayala. Expressions of support have come from the Artists for the Environment, as well as from folk musicians Jess Santiago, Heber Bartolome, and Noel Cabangon-who have been collaborating on a song entitled "Ang Taghoy ng Ginahasang Mais".
They have also been visited by Rep. Del de Guzman of the lone district of Marikina City. They also have the support of ten barangay councils in Davao del Sur.
Support has also come from the international scientific, peasant, and NGO communities.
"We in the US are becoming aware of the threats posed by GMO crops and medicines and have found our food security threatened," wrote Stephen Bartlett, a farmer from Kentucky, to Secretary Lorenzo. "GMO crops are more difficult to market, they have not been proven to yield better, and their ecological impacts have not been studied sufficiently."
Dr. Mae Wan Ho of the Institute of Science in Society, from the United Kingdom, wrote to President Gloria Macapagal-Arroyo on the possible negative effects of Bt corn to nearby crops and other organisms close to GMO plantations.
Devinder Sherma, an NGO worker leading anti-GMO campaigns in India, has expressed support for the hunger strikers.
Developments
As of last Saturday, the hunger strikers had met with Sec. Lorenzo twice. The DA secretary appears open to alternatives to Bt corn, they say, but has not made any commitment on their petition.
And so for Mang Obet, Sita, Arma, and Mark, the fight goes on-indefinitely.
(Bulatlat.com, May 4-10, 2003)
Sunday, May 04, 2003
Friday, May 02, 2003
PAHABOL SA ARAW NG PAGGAWA
Bahagya akong nahuli ng pag-alis upang sumama sa mga manggagawa at iba pang pangkat na nagdiwang ng Araw ng Paggawa kahapon. Malayo sa Maynila ang pinanggalingan ko at ako'y nanood sandali ng mga balita sa telebisyon bago kumilos.
Agad ko palang pagsisisihan ang kagagawang ito.
Sa bahagi ng Unang Hirit kung saan binabasa nina Arnold Clavio, Lyn Ching, at Daniel Razon ang mga ulo ng bawat balita sa mga pahayagan upang komentaryuhan pagkatapos, walang patumangga nilang binatikos ang pahayag ni Jaime Kardinal Sin na bumabatikos sa pamahalaang Macapagal-Arroyo dahil sa labis nitong paglalaan ng salapi sa militar. Higit pang malaki ang pinakikinabangan ng militar, ayon sa Arsobispo, kaysa sa napapala ng mga manggagawa.
Mabilis ang naging pagsagot ni Bb. Ching sa pahayag ng Kardinal. Kailangan daw ng bansa ang militar upang protektahan ang mga mamamayang Pilipino laban sa saksakan ng daming kalaban mula sa loob. Ang Abu Sayyaf nga lang daw ay hindi mahuli-huli, paano pa raw ang ibang kalaban?
Motibo naman ang pinagtuunan ng mga sagot ng mga G. Clavio at Razon. Wari'y nagtataka si G. Clavio kung bakit ngayon lang nagpakita ng pagmamalasakit sa mga manggagawa ang Kardinal. Ginatungan naman ni G. Razon ang pahayag ni G. Clavio, at sinabi niyang baka ang Kardinal ay may bibitbiting "kandidato ng manggagawa" sa darating na eleksiyon.
Sa yugtong ito'y sumingit si Bb. Ching, at sinabi niyang paano na ang pagkakahiwalay ng simbahan at estado?
Kapansin-pansing hindi pinagtuunan ninuman sa tatlo ang pagkalehitimo ng usaping dinala ng pahayag ng Arsobispo ng Maynila. Oo nga't magandang itanong kung bakit ngayon lang nagdala ng ganitong usapin ang Arsobispo.
Manggagawa at Militar
Subalit hindi nila nabanggit na ang usaping ito'y matagal nang dinadala ng Kilusang Mayo Uno at ng iba pang progresibong grupong tulad ng Bagong Alyansang Makabayan at Bayan Muna. Ayon sa mga grupong nabanggit, nakasusulukasok ang pangyayaring nananagana sa limpak-limpak na salapi ang militar gayong ang mga serbisyong panlipunang maaaring diretsong pakinabangan ng mga manggagawa, tulad ng kalusugan at pabahay, pati na ang serbisyong mahalaga sa mga anak ng mga manggagawa--ang edukasyon--ay walang iniwan sa limos ang nakukuha, kaya't lagi't laging kulang ang sabihing ang buhay ng manggagawa sa Pilipinas ay masahol pa sa buhay-aso.
Maaari ngang ikatwiran--tulad ng ikinatwiran ni Bb. Ching--na kailangan natin ang militar upang tayo'y ipagsanggalang sa mga kalaban ng bansa.
Subalit sino ba ang mga itinuturing na kalaban ng bansa?
Ang Abu Sayyaf?
Subalit nang ipag-utos ng Pangulong Macapagal-Arroyo ang pagsagip kay Jeffrey Schilling, ipinakita ng militar na sapat na ang kanilang badyet upang pulbusin ang mga bandido. Halos maubos ang mga tauhan nina Khadaffy Janjalani, kaya't nakapagtatakang makaraan ang ilang buwan, biglang lumakas ang mga ito at nakabihag ng ilang turista sa Palawan at hindi na mahuli-huli ng militar.
Paano nangyari ang ganito? Sa isang komentaryong sinulat sa Philippine Daily Inquirer ni Howie Severino--na nakasaksi sa pakikipagsagupaan ng militar sa Lamitan, Basilan--noong 2002, sinabi niyang nang mapalibutan ng mga sundalo sina Abu Sabaya, bigla silang inutusang dumalo sa isang "briefing". Nakawala ang mga bandido tangay ang ilan sa kanilang mga bihag. Di magtatagal, isa sa mga bihag nila, si Reghis Romero, ang magsasabing talagang may sabwatan ang militar at ang kanilang mga mambibihag, at kaya raw siya "nakatakas" ay dahil sa kanyang pagbabayad ng ransom (mayamang negosyante ito), at ang kanyang pagtakbong ipinakita sa telebisyon habang nag-aapoy ang sagupaan sa Lamitan ay isang palabas lamang.
Maliwanag na kaiba sa pagbibigay ng malaking badyet sa militar, ang nararapat ay pagsisibakin ang lahat nitong opisyal na may kasaysayan ng pakikipagsabwatan sa Abu Sayyaf at pagpapalitan ng mga pinunong tiyak na walang bahid ng katiwalian.
O baka naman ang New People's Army at ang Moro Islamic Liberation Front?
Subalit ang mga pangkat na ito'y nabubuhay sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mga mamamayang karaniwan, at nakakukuha sila ng pagtangkilik ng mga ito sapagkat kinakikitaan sila ng katugunan sa mga suliraning kagagawan ng mapaniil na pamahalaan at sistemang panlipunan.
Hindi lang ang mga rebelde at ang kanilang mga kapanalig ang nagsasabing mapaniil ang pamahalaan at ang sistemang panlipunan sa ating bansa. Ang mga tulad nina Senadora Loren Legarda-Leviste, na hindi naman komunista o Islamikong separatista at hindi rin sang-ayon sa armadong pakikibaka--at ni hindi makakaliwa--ay kumikilala sa pagkalehitimo ng mga ipinaglalaban ng mga armadong grupong rebelde sa ating bansa--samakatwid ay nakikilala maging ng isang tulad niyang may dapat na ayusin sa ating pamahalaan at sistemang panlipunan.
Nakikita ng marami sa mga karaniwang mamamayan ang pagiging mapaniil ng pamahalaan, at ipinakikita rin naman ng kanilang mga karanasang halos wala silang maaasahan sa mga namumuno, kaya't hindi sila masisisi kung sila'y sa mga grupong rebelde maghanap ng pag-asa.
Matagal na rin namang ginagamit ang solusyong militar sa insurhensiya sa Pilipinas. Ngunit hindi natitinag ang armadong rebelyon, at sa katunayan, batay sa kasaysayan, sibilyan ang higit na tinatamaan ng mga pananalakay ng militar. Ikinuwento nga ni Rina Jimenez-David sa kanyang kolum sa Philippine Daily Inquirer ang sinabi sa kanya ng ilang babaeng tagabaryo sa Mindanao na hindi nila itinuturing na kalaban ang mga kasapi ng Moro Islamic Liberation Front sapagkat payapang makitungo sa kanila ang mga ito, di tulad ng militar na walang pakundangan sa karapatang pantao. Katulad din naman nito ang kuwento sa akin ng ilang nakatatandang kaibigang malimit makakita ng mga kasapi ng New People's Army sa kanilang mga baryo sa kani-kanilang mga lalawigan.
Ang North Cotabato at ang Mindoro Oriental ay malilinaw na larawan ng karahasan ng militar sa mga sibilyan. Kung hindi mapuputol ang prosesong ito ng karahasan, hindi matatapos ang mga insurhensiya sa ating bayan sapagkat lalo't lalong makakikita ng kadahilanan ang karaniwang mga mamamayan upang tangkilikin ang mga rebelde.
Maliwanag sa karanasang hindi kailangang tiisin ng bayan ang pagbibigay ng napakalaking badyet sa militar kasakdalang magbuhay-daga ang mga manggagawang haligi ng ating ekonomiya.
Simbahan at Pamahalaan
Tungkol naman sa pagkakahiwalay ng simbahan at pamahalaan, wala sa lugar ang komento ni Bb. Ching.
Ang usapin ng mga manggagawa ay usapin ng bayan; lumalampas sa mga hanggahan ng mga relihiyon ang mga manggagawa sapagkat sila'y mga Katoliko, Protestante, Saksi ni Jehovah, mga kasapi ng Iglesia ni Kristo, Muslim, at iba pa. Nang magbigay ng pahayag ang Kardinal, dala niya ang karaingan ng lahat ng manggagawa--maging yaong mga manggagawang hindi Katoliko. Wala siyang sinabing tungkol lamang sa mga Katolikong manggagawa ang kanyang pahayag.
Ang paglabag sa pagkakahiwalay ng simbahan at estado, na nasa Saligang Batas at kung hindi man nailagay roon ay nararapat sa lahat ng bansa sapagkat ang bawat tao'y may karapatang sambahin ang Diyos sa paraang minamarapat ng budhi niya at hindi lumalabag sa alinmang karapatan ng kanyang mga kapwa, ay nagaganap lamang kung ang isang grupong relihiyoso ay nagpipilit sa pamahalaan at sa buong bayan ng isang interes na partikular lamang sa sarili nito. Hindi bawal na magsalita ang simbahan tungkol sa mga usaping sumasaklaw sa kapakanan ng pangkalahatang populasyon.
Bukod pa rito, maaari ring itanong kay Bb. Ching kung bakit ngayon lamang niya binanggit ang tungkol sa pagkakahiwalay ng simbahan at estado. Noong malakas ang panawagang patalsikin ang dating Pangulong Joseph Ejercito Estrada at maging sila nina G. Clavio, na ilang taong pinakain ng ideyang iisa ang obhetibidad at niyutralidad sa kani-kanilang malalaking pamantasang pinasukan, ay hindi nangingiming maghayag ng pananaw na dapat ngang mapatalsik si Estrada--na dala noon ng iba't ibang simbahan--ay hindi binanggit ninuman sa kanila ang tungkol sa pagkakahiwalay ng simbahan at estado.
Naaalaala ko ngayon ang minsa'y tinuran ng kasamahan sa trabahong si Caloy Conde na ang kalakhan ng mainstream media, kadalasan, ay antagonistiko sa mga militanteng pangkat, ngunit dumirikit sa mga ito sa mga panahong tiyak ang lakas ng kanilang panawagan. Ang mga tulad nina Jay Taruc, Joseph Morong, Sandra Aguinaldo, at Kara David ay naiiba sa kalakhan ng mainstream media. Ito kaya'y sapagkat nakaaapekto sa mga rating ng kani-kanilang mga istasyon at benta ng kani-kanilang mga pahayagan ang kung ano ang kanilang pagtugon sa matitibay na panawagan?
Paglalagom
Sa kabuuan, marami ngang iniiwang tanong ang motibo ng Arsobispo.
Ngunit walang pasubaling lehitimo ang usaping isinatinig ng kanyang pahayag. Hindi ang isang komento ng isang ni hindi pa yata nakatatapak sa pagiwang-giwang na sahig ng barung-barong ng isang manggagawa ang makapagpapasubali rito.
Maliwanag ding marami ang hindi napag-usapan dahil higit na itinutok ang usapan sa motibo niyaong nagbigay ng pahayag. Hindi tuloy naipaliwanag ang higit na malaking bahagi ng katotohanan hinggil sa usaping ito. Hindi ba't ang tungkulin ng peryodista'y isiwalat ang buong katotohanan sa lahat ng pagkakataon?
Bahagya akong nahuli ng pag-alis upang sumama sa mga manggagawa at iba pang pangkat na nagdiwang ng Araw ng Paggawa kahapon. Malayo sa Maynila ang pinanggalingan ko at ako'y nanood sandali ng mga balita sa telebisyon bago kumilos.
Agad ko palang pagsisisihan ang kagagawang ito.
Sa bahagi ng Unang Hirit kung saan binabasa nina Arnold Clavio, Lyn Ching, at Daniel Razon ang mga ulo ng bawat balita sa mga pahayagan upang komentaryuhan pagkatapos, walang patumangga nilang binatikos ang pahayag ni Jaime Kardinal Sin na bumabatikos sa pamahalaang Macapagal-Arroyo dahil sa labis nitong paglalaan ng salapi sa militar. Higit pang malaki ang pinakikinabangan ng militar, ayon sa Arsobispo, kaysa sa napapala ng mga manggagawa.
Mabilis ang naging pagsagot ni Bb. Ching sa pahayag ng Kardinal. Kailangan daw ng bansa ang militar upang protektahan ang mga mamamayang Pilipino laban sa saksakan ng daming kalaban mula sa loob. Ang Abu Sayyaf nga lang daw ay hindi mahuli-huli, paano pa raw ang ibang kalaban?
Motibo naman ang pinagtuunan ng mga sagot ng mga G. Clavio at Razon. Wari'y nagtataka si G. Clavio kung bakit ngayon lang nagpakita ng pagmamalasakit sa mga manggagawa ang Kardinal. Ginatungan naman ni G. Razon ang pahayag ni G. Clavio, at sinabi niyang baka ang Kardinal ay may bibitbiting "kandidato ng manggagawa" sa darating na eleksiyon.
Sa yugtong ito'y sumingit si Bb. Ching, at sinabi niyang paano na ang pagkakahiwalay ng simbahan at estado?
Kapansin-pansing hindi pinagtuunan ninuman sa tatlo ang pagkalehitimo ng usaping dinala ng pahayag ng Arsobispo ng Maynila. Oo nga't magandang itanong kung bakit ngayon lang nagdala ng ganitong usapin ang Arsobispo.
Manggagawa at Militar
Subalit hindi nila nabanggit na ang usaping ito'y matagal nang dinadala ng Kilusang Mayo Uno at ng iba pang progresibong grupong tulad ng Bagong Alyansang Makabayan at Bayan Muna. Ayon sa mga grupong nabanggit, nakasusulukasok ang pangyayaring nananagana sa limpak-limpak na salapi ang militar gayong ang mga serbisyong panlipunang maaaring diretsong pakinabangan ng mga manggagawa, tulad ng kalusugan at pabahay, pati na ang serbisyong mahalaga sa mga anak ng mga manggagawa--ang edukasyon--ay walang iniwan sa limos ang nakukuha, kaya't lagi't laging kulang ang sabihing ang buhay ng manggagawa sa Pilipinas ay masahol pa sa buhay-aso.
Maaari ngang ikatwiran--tulad ng ikinatwiran ni Bb. Ching--na kailangan natin ang militar upang tayo'y ipagsanggalang sa mga kalaban ng bansa.
Subalit sino ba ang mga itinuturing na kalaban ng bansa?
Ang Abu Sayyaf?
Subalit nang ipag-utos ng Pangulong Macapagal-Arroyo ang pagsagip kay Jeffrey Schilling, ipinakita ng militar na sapat na ang kanilang badyet upang pulbusin ang mga bandido. Halos maubos ang mga tauhan nina Khadaffy Janjalani, kaya't nakapagtatakang makaraan ang ilang buwan, biglang lumakas ang mga ito at nakabihag ng ilang turista sa Palawan at hindi na mahuli-huli ng militar.
Paano nangyari ang ganito? Sa isang komentaryong sinulat sa Philippine Daily Inquirer ni Howie Severino--na nakasaksi sa pakikipagsagupaan ng militar sa Lamitan, Basilan--noong 2002, sinabi niyang nang mapalibutan ng mga sundalo sina Abu Sabaya, bigla silang inutusang dumalo sa isang "briefing". Nakawala ang mga bandido tangay ang ilan sa kanilang mga bihag. Di magtatagal, isa sa mga bihag nila, si Reghis Romero, ang magsasabing talagang may sabwatan ang militar at ang kanilang mga mambibihag, at kaya raw siya "nakatakas" ay dahil sa kanyang pagbabayad ng ransom (mayamang negosyante ito), at ang kanyang pagtakbong ipinakita sa telebisyon habang nag-aapoy ang sagupaan sa Lamitan ay isang palabas lamang.
Maliwanag na kaiba sa pagbibigay ng malaking badyet sa militar, ang nararapat ay pagsisibakin ang lahat nitong opisyal na may kasaysayan ng pakikipagsabwatan sa Abu Sayyaf at pagpapalitan ng mga pinunong tiyak na walang bahid ng katiwalian.
O baka naman ang New People's Army at ang Moro Islamic Liberation Front?
Subalit ang mga pangkat na ito'y nabubuhay sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mga mamamayang karaniwan, at nakakukuha sila ng pagtangkilik ng mga ito sapagkat kinakikitaan sila ng katugunan sa mga suliraning kagagawan ng mapaniil na pamahalaan at sistemang panlipunan.
Hindi lang ang mga rebelde at ang kanilang mga kapanalig ang nagsasabing mapaniil ang pamahalaan at ang sistemang panlipunan sa ating bansa. Ang mga tulad nina Senadora Loren Legarda-Leviste, na hindi naman komunista o Islamikong separatista at hindi rin sang-ayon sa armadong pakikibaka--at ni hindi makakaliwa--ay kumikilala sa pagkalehitimo ng mga ipinaglalaban ng mga armadong grupong rebelde sa ating bansa--samakatwid ay nakikilala maging ng isang tulad niyang may dapat na ayusin sa ating pamahalaan at sistemang panlipunan.
Nakikita ng marami sa mga karaniwang mamamayan ang pagiging mapaniil ng pamahalaan, at ipinakikita rin naman ng kanilang mga karanasang halos wala silang maaasahan sa mga namumuno, kaya't hindi sila masisisi kung sila'y sa mga grupong rebelde maghanap ng pag-asa.
Matagal na rin namang ginagamit ang solusyong militar sa insurhensiya sa Pilipinas. Ngunit hindi natitinag ang armadong rebelyon, at sa katunayan, batay sa kasaysayan, sibilyan ang higit na tinatamaan ng mga pananalakay ng militar. Ikinuwento nga ni Rina Jimenez-David sa kanyang kolum sa Philippine Daily Inquirer ang sinabi sa kanya ng ilang babaeng tagabaryo sa Mindanao na hindi nila itinuturing na kalaban ang mga kasapi ng Moro Islamic Liberation Front sapagkat payapang makitungo sa kanila ang mga ito, di tulad ng militar na walang pakundangan sa karapatang pantao. Katulad din naman nito ang kuwento sa akin ng ilang nakatatandang kaibigang malimit makakita ng mga kasapi ng New People's Army sa kanilang mga baryo sa kani-kanilang mga lalawigan.
Ang North Cotabato at ang Mindoro Oriental ay malilinaw na larawan ng karahasan ng militar sa mga sibilyan. Kung hindi mapuputol ang prosesong ito ng karahasan, hindi matatapos ang mga insurhensiya sa ating bayan sapagkat lalo't lalong makakikita ng kadahilanan ang karaniwang mga mamamayan upang tangkilikin ang mga rebelde.
Maliwanag sa karanasang hindi kailangang tiisin ng bayan ang pagbibigay ng napakalaking badyet sa militar kasakdalang magbuhay-daga ang mga manggagawang haligi ng ating ekonomiya.
Simbahan at Pamahalaan
Tungkol naman sa pagkakahiwalay ng simbahan at pamahalaan, wala sa lugar ang komento ni Bb. Ching.
Ang usapin ng mga manggagawa ay usapin ng bayan; lumalampas sa mga hanggahan ng mga relihiyon ang mga manggagawa sapagkat sila'y mga Katoliko, Protestante, Saksi ni Jehovah, mga kasapi ng Iglesia ni Kristo, Muslim, at iba pa. Nang magbigay ng pahayag ang Kardinal, dala niya ang karaingan ng lahat ng manggagawa--maging yaong mga manggagawang hindi Katoliko. Wala siyang sinabing tungkol lamang sa mga Katolikong manggagawa ang kanyang pahayag.
Ang paglabag sa pagkakahiwalay ng simbahan at estado, na nasa Saligang Batas at kung hindi man nailagay roon ay nararapat sa lahat ng bansa sapagkat ang bawat tao'y may karapatang sambahin ang Diyos sa paraang minamarapat ng budhi niya at hindi lumalabag sa alinmang karapatan ng kanyang mga kapwa, ay nagaganap lamang kung ang isang grupong relihiyoso ay nagpipilit sa pamahalaan at sa buong bayan ng isang interes na partikular lamang sa sarili nito. Hindi bawal na magsalita ang simbahan tungkol sa mga usaping sumasaklaw sa kapakanan ng pangkalahatang populasyon.
Bukod pa rito, maaari ring itanong kay Bb. Ching kung bakit ngayon lamang niya binanggit ang tungkol sa pagkakahiwalay ng simbahan at estado. Noong malakas ang panawagang patalsikin ang dating Pangulong Joseph Ejercito Estrada at maging sila nina G. Clavio, na ilang taong pinakain ng ideyang iisa ang obhetibidad at niyutralidad sa kani-kanilang malalaking pamantasang pinasukan, ay hindi nangingiming maghayag ng pananaw na dapat ngang mapatalsik si Estrada--na dala noon ng iba't ibang simbahan--ay hindi binanggit ninuman sa kanila ang tungkol sa pagkakahiwalay ng simbahan at estado.
Naaalaala ko ngayon ang minsa'y tinuran ng kasamahan sa trabahong si Caloy Conde na ang kalakhan ng mainstream media, kadalasan, ay antagonistiko sa mga militanteng pangkat, ngunit dumirikit sa mga ito sa mga panahong tiyak ang lakas ng kanilang panawagan. Ang mga tulad nina Jay Taruc, Joseph Morong, Sandra Aguinaldo, at Kara David ay naiiba sa kalakhan ng mainstream media. Ito kaya'y sapagkat nakaaapekto sa mga rating ng kani-kanilang mga istasyon at benta ng kani-kanilang mga pahayagan ang kung ano ang kanilang pagtugon sa matitibay na panawagan?
Paglalagom
Sa kabuuan, marami ngang iniiwang tanong ang motibo ng Arsobispo.
Ngunit walang pasubaling lehitimo ang usaping isinatinig ng kanyang pahayag. Hindi ang isang komento ng isang ni hindi pa yata nakatatapak sa pagiwang-giwang na sahig ng barung-barong ng isang manggagawa ang makapagpapasubali rito.
Maliwanag ding marami ang hindi napag-usapan dahil higit na itinutok ang usapan sa motibo niyaong nagbigay ng pahayag. Hindi tuloy naipaliwanag ang higit na malaking bahagi ng katotohanan hinggil sa usaping ito. Hindi ba't ang tungkulin ng peryodista'y isiwalat ang buong katotohanan sa lahat ng pagkakataon?
Wednesday, April 30, 2003
THOROUGH AND OBJECTIVE: TAKE TWO
Updated version of an article published in Bulatlat.com on October 6-12, 2002.
Ilocos Norte Rep. Imee Marcos last year called for a “thorough and objective study” of the martial law era. She expressed her desire that the study be done in a scholarly manner, with intellectual rigor taking precedence over emotion, objectivity over partisanship.
In an episode of The Probe Team last April 29, she would repeat the call.
To those who know nothing of the past, this may seem like a lofty call. However, those who know the congresswoman as one of the daughters of the man who imposed martial law 30 years ago - Ferdinand Marcos - would look upon this with suspicion, if not disgust.
Six years into his presidency, Marcos imposed martial rule on Sept. 21, 1972 and through it was able to extend his term for another 14 years. Martial rule was imposed, he said, to thwart the power ascendancy of the oligarchs and the leftists.
One martial law victim, Marivere San Antonio, scorns at the prospect of rehabilitating Marcos and making him a hero.
“We are not happy about it,” said San Antonio, now a member of the Samahan ng mga Ex-Detainees Laban sa Detensyon at para sa Amnestiya (Selda), in an interview September last year. She explained that it is obvious martial law served only to perpetuate the power of the Marcoses and accomplished nothing except widespread human rights violations, as attested to by the fact that there were 10,000 Filipinos, mostly laborers, students, and urban poor whose rights were violated. There are hundreds and thousands more who were similarly affected.
“It is Imee who must look in the mirror,” the Selda member said.
Of course Representative Marcos may dismiss this as a highly partisan assessment of the martial law era.
But even the most dispassionate and clinically detached investigation of the martial law era would reveal that the people were prevented by force from exercising their rights during this period. Even the most dispassionate and clinically detached investigation of the martial law era would reveal that thousands of Filipinos were arrested without warrant, detained for extreme lengths of time without charges, tortured, raped, mutilated during this period—all for pursuing causes opposed to what Marcos had in mind for the Philippines.
What is Left to Study?
In one of the first episodes of I-Witness last September, Imee Marcos was arguing about the supposed merits of the martial law era. In the interview she gave to The Probe Team last April 29, she complained that "only the bad things" are known about her father, but did not say what good things the people ought to know about the late strongman's rule.
“The best roads and bridges were built during martial law,” she said in last year's interview with I-Witness. “Even the movies then were very good.”
Marcos could have built the best roads and bridges even without bringing martial law upon this land. The rights of the people do not have to be treaded upon so infrastructures may be built.
Good infrastructures are essential to economic progress because they accelerate transportation, thereby hastening the delivery of goods and services. The people have all the right, therefore, to benefit from such infrastructures.
But human rights are inalienable. As Jose W. Diokno once said, “Human rights are more than legal concepts: they are the essence of man. They are what make man human. That is why they are called human rights: deny them and you deny man’s humanity.”
Human rights are not privileges that can be exchanged for something else; they are components of human life that must be enjoyed by all human beings at all times. They definitely should not be traded off for roads and bridges.
It would thus be the height of impertinence for Ms. Marcos to expect the Filipino people to thank her father for legalizing the violation of their human rights for nearly two decades because in exchange he gave them the best roads and bridges.
About the “very good” movies that were made during the martial law era, the congresswoman must make herself clear.
If by “very good” movies she meant the bomba films that were shown at the Manila Film Center, someone should offer her a good drink of coffee. Coffee has been proven many times to drown out drunkenness.
It is highly unlikely that she meant the award-winning movies of Lino Brocka, Ishmael Bernal, Mike de Leon and Behn Cervantes. But if she was referring to them, these were films that thrust in the viewers’ faces the times in all their nauseating ugliness. These films were born precisely as cultural protests against the martial law era. (Many of the films of these great directors, particularly Cervantes’s Sakada, were censored.)
Historical Fact-twisting
What makes Ms. Marcos’s call for a “thorough and objective study” of the martial law era dubious is the fact that she hails from a family with a record of historical fact-twisting.
As part of his presidential campaign in 1965, Marcos commissioned an American writer, Hartzell Spence, to write his biography, For Every Tear a Victory. This biography told, among other things, of Marcos having been an active student leader in his younger years — student council president, university paper editor, and fraternity official.
In one of the articles in Renato Constantino and the Marcos Watch, Renato Constantino debunked Marcos’s claims to having been a student leader. Citing the student publications of Marcos’s student days, he revealed that during the time Marcos was supposed to have been a student leader, the president of the UP Student Council was Roberto Benedicto and the editor-in-chief of the Philippine Collegian was Arturo Tolentino. There was no reference to Marcos having been a fraternity official; one of the yearbooks of that period listed him as a simple member of the Upsilon Sigma Phi.
Marcos also claimed in many instances to be the most bemedalled Filipino soldier of the Second World War.
Bonifacio Gillego debunked this claim in his book, The Fake Medals of Marcos. Through painstaking research, he was able to unearth the fact that for Marcos to have accomplished all the deeds for which he was supposed to have been rewarded with medals, he had, in many instances, to be in more than one place at the same time.
As a result of his expose, Gillego, who became a delegate to the 1971 Constitutional Convention, was jailed by Marcos during martial law.
Imelda Marcos claimed several times to have descended from a family of European nobles, but has not been able to offer evidence to prove it.
The very argument of the Marcoses that martial law was in fact a “democratic revolution from the center” speaks clearly of how they regard history.
All these should be more than enough to make us wonder whether Representative Marcos would allow findings that pin the blame on the Marcoses to be officially part of the “thorough and objective study”.
Ms. Marcos, in calling for a “thorough and objective study” of the martial law era, is calling for what has long been a fait accompli. History has delivered its verdict on the Marcoses — she only refuses to accept it.
As lawyer Marichu Lambino of the Public Interest Law Center said of the late dictator, “His place of ignominy has already been established.”
Updated version of an article published in Bulatlat.com on October 6-12, 2002.
Ilocos Norte Rep. Imee Marcos last year called for a “thorough and objective study” of the martial law era. She expressed her desire that the study be done in a scholarly manner, with intellectual rigor taking precedence over emotion, objectivity over partisanship.
In an episode of The Probe Team last April 29, she would repeat the call.
To those who know nothing of the past, this may seem like a lofty call. However, those who know the congresswoman as one of the daughters of the man who imposed martial law 30 years ago - Ferdinand Marcos - would look upon this with suspicion, if not disgust.
Six years into his presidency, Marcos imposed martial rule on Sept. 21, 1972 and through it was able to extend his term for another 14 years. Martial rule was imposed, he said, to thwart the power ascendancy of the oligarchs and the leftists.
One martial law victim, Marivere San Antonio, scorns at the prospect of rehabilitating Marcos and making him a hero.
“We are not happy about it,” said San Antonio, now a member of the Samahan ng mga Ex-Detainees Laban sa Detensyon at para sa Amnestiya (Selda), in an interview September last year. She explained that it is obvious martial law served only to perpetuate the power of the Marcoses and accomplished nothing except widespread human rights violations, as attested to by the fact that there were 10,000 Filipinos, mostly laborers, students, and urban poor whose rights were violated. There are hundreds and thousands more who were similarly affected.
“It is Imee who must look in the mirror,” the Selda member said.
Of course Representative Marcos may dismiss this as a highly partisan assessment of the martial law era.
But even the most dispassionate and clinically detached investigation of the martial law era would reveal that the people were prevented by force from exercising their rights during this period. Even the most dispassionate and clinically detached investigation of the martial law era would reveal that thousands of Filipinos were arrested without warrant, detained for extreme lengths of time without charges, tortured, raped, mutilated during this period—all for pursuing causes opposed to what Marcos had in mind for the Philippines.
What is Left to Study?
In one of the first episodes of I-Witness last September, Imee Marcos was arguing about the supposed merits of the martial law era. In the interview she gave to The Probe Team last April 29, she complained that "only the bad things" are known about her father, but did not say what good things the people ought to know about the late strongman's rule.
“The best roads and bridges were built during martial law,” she said in last year's interview with I-Witness. “Even the movies then were very good.”
Marcos could have built the best roads and bridges even without bringing martial law upon this land. The rights of the people do not have to be treaded upon so infrastructures may be built.
Good infrastructures are essential to economic progress because they accelerate transportation, thereby hastening the delivery of goods and services. The people have all the right, therefore, to benefit from such infrastructures.
But human rights are inalienable. As Jose W. Diokno once said, “Human rights are more than legal concepts: they are the essence of man. They are what make man human. That is why they are called human rights: deny them and you deny man’s humanity.”
Human rights are not privileges that can be exchanged for something else; they are components of human life that must be enjoyed by all human beings at all times. They definitely should not be traded off for roads and bridges.
It would thus be the height of impertinence for Ms. Marcos to expect the Filipino people to thank her father for legalizing the violation of their human rights for nearly two decades because in exchange he gave them the best roads and bridges.
About the “very good” movies that were made during the martial law era, the congresswoman must make herself clear.
If by “very good” movies she meant the bomba films that were shown at the Manila Film Center, someone should offer her a good drink of coffee. Coffee has been proven many times to drown out drunkenness.
It is highly unlikely that she meant the award-winning movies of Lino Brocka, Ishmael Bernal, Mike de Leon and Behn Cervantes. But if she was referring to them, these were films that thrust in the viewers’ faces the times in all their nauseating ugliness. These films were born precisely as cultural protests against the martial law era. (Many of the films of these great directors, particularly Cervantes’s Sakada, were censored.)
Historical Fact-twisting
What makes Ms. Marcos’s call for a “thorough and objective study” of the martial law era dubious is the fact that she hails from a family with a record of historical fact-twisting.
As part of his presidential campaign in 1965, Marcos commissioned an American writer, Hartzell Spence, to write his biography, For Every Tear a Victory. This biography told, among other things, of Marcos having been an active student leader in his younger years — student council president, university paper editor, and fraternity official.
In one of the articles in Renato Constantino and the Marcos Watch, Renato Constantino debunked Marcos’s claims to having been a student leader. Citing the student publications of Marcos’s student days, he revealed that during the time Marcos was supposed to have been a student leader, the president of the UP Student Council was Roberto Benedicto and the editor-in-chief of the Philippine Collegian was Arturo Tolentino. There was no reference to Marcos having been a fraternity official; one of the yearbooks of that period listed him as a simple member of the Upsilon Sigma Phi.
Marcos also claimed in many instances to be the most bemedalled Filipino soldier of the Second World War.
Bonifacio Gillego debunked this claim in his book, The Fake Medals of Marcos. Through painstaking research, he was able to unearth the fact that for Marcos to have accomplished all the deeds for which he was supposed to have been rewarded with medals, he had, in many instances, to be in more than one place at the same time.
As a result of his expose, Gillego, who became a delegate to the 1971 Constitutional Convention, was jailed by Marcos during martial law.
Imelda Marcos claimed several times to have descended from a family of European nobles, but has not been able to offer evidence to prove it.
The very argument of the Marcoses that martial law was in fact a “democratic revolution from the center” speaks clearly of how they regard history.
All these should be more than enough to make us wonder whether Representative Marcos would allow findings that pin the blame on the Marcoses to be officially part of the “thorough and objective study”.
Ms. Marcos, in calling for a “thorough and objective study” of the martial law era, is calling for what has long been a fait accompli. History has delivered its verdict on the Marcoses — she only refuses to accept it.
As lawyer Marichu Lambino of the Public Interest Law Center said of the late dictator, “His place of ignominy has already been established.”
Tuesday, April 29, 2003
Wala Nang mga Dinding
Wala nang mga dinding
ang mga pagamutan ng mga baliw
sa aking bayan.
Limot ang Lumpong Manghihimagsik
at ang Pluma ng Plebeyo.
At ang buhay na itatala
ng pinilakang tabing
sa kuwaderno ng kasaysayan
ay buhay ng butangero
at manunugal.
Bayani pala
ang butangero't manunugal
na nagsuplong
sa kapwa butangero't manunugal.
Pinaslang ang katarungan
sa Mindoro Oriental.
At ang bida sa balita
ay ang nakadamit-bagong-silang
na nagtatampisaw
sa buhanginan ng Boracay.
Wala nang mga dinding
ang mga pagamutan ng mga baliw
sa aking bayan.
Wala nang mga dinding
ang mga pagamutan ng mga baliw
sa aking bayan.
Limot ang Lumpong Manghihimagsik
at ang Pluma ng Plebeyo.
At ang buhay na itatala
ng pinilakang tabing
sa kuwaderno ng kasaysayan
ay buhay ng butangero
at manunugal.
Bayani pala
ang butangero't manunugal
na nagsuplong
sa kapwa butangero't manunugal.
Pinaslang ang katarungan
sa Mindoro Oriental.
At ang bida sa balita
ay ang nakadamit-bagong-silang
na nagtatampisaw
sa buhanginan ng Boracay.
Wala nang mga dinding
ang mga pagamutan ng mga baliw
sa aking bayan.
Friday, April 25, 2003
May Muling Pagkabuhay
Isang bangkay
na nakalagak sa kuwebang
binubusalan ng bato
ang katarungan sa Mindoro--
ipinako sa krus
ng mga senturyon
niyaong kayumangging Poncio Pilato
nang kanilang paslangin
sina Eddie Gumanoy at Eden Marcellana.
Ngunit huwag kayong kasisiguro--
may muling pagkabuhay,
at maging ang Roma
ay naigupo!
Isang bangkay
na nakalagak sa kuwebang
binubusalan ng bato
ang katarungan sa Mindoro--
ipinako sa krus
ng mga senturyon
niyaong kayumangging Poncio Pilato
nang kanilang paslangin
sina Eddie Gumanoy at Eden Marcellana.
Ngunit huwag kayong kasisiguro--
may muling pagkabuhay,
at maging ang Roma
ay naigupo!
ANG PILIPINONG MANUNULAT AT ANG KANYANG LIPUNAN
Sa mga talakayang pampanitikan sa mga silid-aralan, lagi’t laging lumilitaw ang tanong na kung ano nga ba ang tungkulin ng manunulat. Ang manunulat ba’y walang tungkulin liban sa magluwal ng mahuhusay na akdang pampanitikan?
Sa isang sanaysay na sinulat sa Freshman Review ng Ateneo de Manila University noong 1967, nang siya’y 18 taong gulang pa lamang, winika ng yumaong Eman Lacaba sa Ingles ang ganito: “Ang tungkulin ng sinumang manunulat sa daigdig ay ang magsulat nang makatotohanan at masaklaw tungkol sa mundong kanyang ginagalawan, sa mundong kanyang nagugunita at patuloy na nakikilala, sa mundong kanyang nararanasan.”
At siyang totoo! Ang akdang pampanitikan—tula man, dula, nobela, kuwento, o sanaysay—ay nakapaghuhubog ng paraan ng pagtingin ng tao sa mundo.
Ang mga tao naman ay kumikilos nang ayon sa kanilang pagkakakilala sa mundo. Kung mali ang kanyang pagkakakilala sa daigdig, ang kanyang magiging pagkilos ay lagi nang hindi magiging akma sa itinatakda o hinihingi ng katotohanan. Nakapagpapahamak ang ganitong uring pagkilos.
Sa malaking bahagi ng kasaysayan at maging sa kasalukuyan, laganap ang mga hindi matwid na pagtingin sa mundo. May mga pagkakataon namang ang tumpak na pagtingin sa mundo ay lumalaganap ngunit nalilimutan pagkatapos.
Kung ang manunulat ay walang mababago sa pagtingin ng kanyang mga mambabasa sa mundo, walang magiging kaibhan sa mundo sumulat man siya o hindi, at magiging higit pang mabuti kung hindi na lamang siya sumulat, sapagkat hindi niya sinayang ang kanyang oras sa walang saysay na pagsulat at hindi na rin niya inaksaya ang oras ng mambabasa sa pamamagitan ng paghikayat sa kanyang basahin ang isang akdang walang iniaambag sa kanyang kamalayan.
Kung kaya’t tumpak ang sinabi ni Eman Lacaba hinggil sa tungkulin ng manunulat. Ang tungkulin ng manunulat ay hustong maibilad ang katotohanan upang matutunan ng mambabasa ang tumpak na pagkilos batay rito. Sabihin pa, ang estetikong kahusayan ay nakatutulong sa lalong pagpapatingkad sa katotohanang nais na ibilad.
Tungkuling Panlipunan
Ngunit ang katotohanan ay hindi isang payak na organismo. May iba’t iba itong dimensiyon.
Ang pag-ibig ay siyang pinakamalimit nating makitang pinapaksa ng panitikan. Kundi man pag-ibig, karaniwan din namang paksain ng panitikan ang pagkakaibigan, dili kaya’y ang pamilya. Makikita ang mga paksang ito sa mga akda ng mga Valeriano Hernandez Peña, Ildefonso Santos, at Ophelia Alcantara-Dimalanta.
Mayroon din namang mga akdang pampanitikang tumatalakay sa mga abstraktong usaping pilosopiko. Makikita ang ganitong diskurso sa mga akda ng mga Nick Joaquin, Francisco Arcellana, Bienvenido Santos, at Gloria Villaraza Guzman.
Lahat nama ng mga ito’y bahagi ng katotohanan hinggil sa buhay ng tao, kung kaya’t bilang mga paksang pampanitikan ay lehitimo ang mga ito.
Ngunit ang tao’y bahagi rin ng lipunan, kung kaya’t bahagi ng katotohanan hinggil sa kangyang buhay ang epekto ng lipunan sa kanya at ang epekto niya sa lipunan. Ang manunulat ay maaaring sumulat hinggil sa pag-ibig, sa pagkakaibigan, sa pamilya, o sa mga abstraktong usaping pilosopiko, ngunit hindi lang ang tungkol sa mga iyan ang dapat niyang sulatin—kailangan din niyang sumulat ng mga akdang may pakikisangkot sa lipunan.
Ang tungkuling panlipunan ng manunulat ay ang maliwanag na magsulat tungkol sa lipunan upang udyukan ang mambabasang kumilos tungo sa ikapagiging maayos nito.
Ang mga sinulat nina Marcelo del Pilar, Graciano Lopez Jaena, at Jose Rizal ay nagbigay ng direksiyon sa naging kampanya ukol sa mga repormang pampulitika noong panahon ng pananakop ng Espanya. Nang biguin ng Espanya ang kampanyang repormista, ang mga akda nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto ay nakapag-ambag sa pagpaparami ng kasapi at kaalyado ng rebolusyonaryong Katipunan.
Sa panahon ng mga mananakop na Amerikano, ang mga akda nina Apolinario Mabini, Isabelo delos Reyes, Antonio Luna, Aurelio Tolentino, Juan Matapang Cruz, Juan Abad, Severino Reyes, Iñigo Ed. Regalado, Faustino Aguilar, Ismael Amado, Cecilio Apostol, Jose Corazon de Jesus, Emilio Mar. Antonio, Salvador Lopez, Manuel Arguilla, Arturo Rotor, at Carlos Bulosan ay naging inspirasyon ng mga mamamayang nagsulong ng pakikitalad sa kabataan pa noong imperyalismo ng Estados Unidos. Sa panahon naman ng pananakop ng Hapon, ang mga Lorenzo Tañada, Rafael Roces, at Hernando Abaya ng pahayagang lihim na Free Philippines ay magbibigay ng inspirasyon at mahalagang impormasyon sa mga gerilya.
Sa pagtatapos naman ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang mga tulad nina Teodoro Agoncillo, Jose Lansang, at Indalecio Soliongco ay mag-aambag sa pagsulong ng makabansang krusada ni Claro Mayo Recto, na sa mga susunod na dekada ay pamumunuan naman nina Lorenzo Tañada at Jose Wright Diokno, at ngayo'y ipinagpapatuloy ni Teofisto Guingona, Jr. Si Recto mismo'y magbibigay ng mga sanaysay sa mga pahayagan bilang bahagi ng kanyang makabansang krusada.
Sa mga susunod na dekada, ang mga Alberto Florentino, Antonio Zumel, Satur Ocampo, Jose Maria Sison, Amadis Ma. Guerrero, Bobbie Malay, Rolando Tinio, Chino Roces, Ave Perez Jacob, Rogelio Ordoñez, Rogelio Sicat, Dominador Mirasol, Efren Reyes Abueg, Edgardo Reyes, Domingo Landicho, Levy Balgos de la Cruz, Lualhati Bautista, Jun Cruz Reyes, Ricardo Lee, Jose at Eman Lacaba, Marra Lanot, Ninotchka Rosca, Luis Teodoro, Wilfredo Virtusio, Bien Lumbera, Doreen Fernandez, E. San Juan, Jr., Jess at Lilia Santiago, Heber Bartolome, Joey Ayala, Lamberto Antonio, Edgar Maranan, Rogelio Mangahas, Teo Antonio, Maria Lorena Barros, Liliosa Hilao, Ditto Sarmiento, Roland Simbulan, at Gelacio Guillermo ay maghuhubog ng makalipunang kamalayang hahantong at magpapatatag sa mahabang pakikibakang nagpabagsak sa pasistang rehimen ni Ferdinand Marcos at magiging inspirasyon ng patuloy na pagsisikap ng iba’t ibang sektor ng sambayanan tungo sa pagtatatag ng isang matwid na lipunan.
Tatlong manunulat ng pakikisangkot ang matatangi sa mahabang panahong sinaklaw ng kanilang mga panulat: sina Amado Hernandez, Renato Constantino, at Armando Malay. Sila’y pawang nabuhay sa ilalim ng pananakop ng mga Amerikano at Hapones. Lahat sila'y tumulong sa makabansang krusada ni Recto. Inabot ni Hernandez ang mga unang pagbabanta ng batas militar sa ilalim ng rehimeng Marcos, ngunit yumao siya noong Marso 1970. Sina Constantino at Malay ay pawang makaaabot sa dekada 1990. Buhay pa ngunit nagretiro na sa pagsusulat si Malay, samantalang pumanaw naman si Constantino noong 1999.
Sa pagtahak nila sa landas ng pakikisangkot, ang mga manunulat na nabanggit ay nakapag-ambag sa mga kampanya alang-alang sa kalayaan at demokrasya.
Katotohanan sa Lipunang Pilipino
Anu-ano naman ang mga katotohanang dapat na paksain ng Pilipinong manunulat hinggil sa lipunang kanyang ginagalawan? Tumpak ang tinuran ni Jose Wright Diokno sa isang talumpati noong 1983 na ang mga suliranin ng kapanahunan ni Rizal ay siya pa ring mga suliranin sa kasalukuyan, bagama’t may mga pagbabago sa anyo ng mga ito.
Kung noong kapanahunan ni Rizal ay tahasang sakop ng mga Kastila ang Pilipinas, ngayon naman ay nadarama natin ang nagkukubling paghahari ng Estados Unidos sa ating bayan. Masasabing kamay pa rin ni Tiyo Samuel ang nagpapatakbo sa ating bayan bagama’t hindi na bawal ang pagwawagayway ng pambansang kulay at ang pag-awit ng antemang pambansa.
Ang ekonomiya natin ay dominado ng mga transnasyunal na korporasyon ng Estados Unidos. Dahil sa lubhang lamang ng mga ito sa larangan ng teknolohiya, nalalamon nito ang mga katutubong empresang nagtatangkang bumuo ng mga pambansang industriya. Lagi na tuloy tayong napipilitang umasa sa pag-aangkat na mga produkto, bagay na sumisipsip nang sumisipsip sa ating pambansang kapital. Dahil dito, nananatili tayong isang atrasadong ekonomiyang lagi’t laging nangangailangang mangutang.
Upang mapangalagaan ang ganitong malaking pang-ekonomiyang interes, iniimpluwensiyahan ng Estados Unidos ang ating pulitika at kultura sa iba’t ibang kaparaanan, tulad ng mga “kasunduan” at “palitan."
Laganap din sa ating bansa ang kawalan ng katarungang panlipunan. Ang mga manggagawa at magsasakang siyang nakararami sa ating lipunan ay hindi nakikinabang sa mga bunga ng kanilang mga pagsisikap dahil sa kaliitan ng sahod, kawalan ng mga karampatang benepisyo, at pangangamkam ng lupa. Hindi tuloy nila nakakamit ang lahat ng pangangailan upang makapamuhay sila nang maayos.
Talamak ang diskriminasyong pangkasarian, pangkultura, at panrelihiyon. Ang mga biktima ng mga ito ay ang kababaihan, ang mga hindi Katoliko (lalo na ang mga Muslim), at yaong tinatawag na mga katutubong mamamayan tulad ng mga Badjao, Ilongot, Igorot, at Dumagat—mga tribong nakapagpapanatili ng kanilang katutubong kultura.
Ang ating pamahalaan ay tiwali at mapanlabag sa karapatang pantao.
Ito ang mga katotohanang dapat na ilarawan nang maliwanag ng Pilipinong manunulat, magmula pa noong panahon nina Recto. Kailangan niyang isiwalat ang mga katotohanang ito upang ang sambayanang Pilipino’y mahikayat na patuloy na kumilos tungo sa ikapagtatatag ng isang ganap na malaya at tunay na makatarungang lipunan.
Sa mga talakayang pampanitikan sa mga silid-aralan, lagi’t laging lumilitaw ang tanong na kung ano nga ba ang tungkulin ng manunulat. Ang manunulat ba’y walang tungkulin liban sa magluwal ng mahuhusay na akdang pampanitikan?
Sa isang sanaysay na sinulat sa Freshman Review ng Ateneo de Manila University noong 1967, nang siya’y 18 taong gulang pa lamang, winika ng yumaong Eman Lacaba sa Ingles ang ganito: “Ang tungkulin ng sinumang manunulat sa daigdig ay ang magsulat nang makatotohanan at masaklaw tungkol sa mundong kanyang ginagalawan, sa mundong kanyang nagugunita at patuloy na nakikilala, sa mundong kanyang nararanasan.”
At siyang totoo! Ang akdang pampanitikan—tula man, dula, nobela, kuwento, o sanaysay—ay nakapaghuhubog ng paraan ng pagtingin ng tao sa mundo.
Ang mga tao naman ay kumikilos nang ayon sa kanilang pagkakakilala sa mundo. Kung mali ang kanyang pagkakakilala sa daigdig, ang kanyang magiging pagkilos ay lagi nang hindi magiging akma sa itinatakda o hinihingi ng katotohanan. Nakapagpapahamak ang ganitong uring pagkilos.
Sa malaking bahagi ng kasaysayan at maging sa kasalukuyan, laganap ang mga hindi matwid na pagtingin sa mundo. May mga pagkakataon namang ang tumpak na pagtingin sa mundo ay lumalaganap ngunit nalilimutan pagkatapos.
Kung ang manunulat ay walang mababago sa pagtingin ng kanyang mga mambabasa sa mundo, walang magiging kaibhan sa mundo sumulat man siya o hindi, at magiging higit pang mabuti kung hindi na lamang siya sumulat, sapagkat hindi niya sinayang ang kanyang oras sa walang saysay na pagsulat at hindi na rin niya inaksaya ang oras ng mambabasa sa pamamagitan ng paghikayat sa kanyang basahin ang isang akdang walang iniaambag sa kanyang kamalayan.
Kung kaya’t tumpak ang sinabi ni Eman Lacaba hinggil sa tungkulin ng manunulat. Ang tungkulin ng manunulat ay hustong maibilad ang katotohanan upang matutunan ng mambabasa ang tumpak na pagkilos batay rito. Sabihin pa, ang estetikong kahusayan ay nakatutulong sa lalong pagpapatingkad sa katotohanang nais na ibilad.
Tungkuling Panlipunan
Ngunit ang katotohanan ay hindi isang payak na organismo. May iba’t iba itong dimensiyon.
Ang pag-ibig ay siyang pinakamalimit nating makitang pinapaksa ng panitikan. Kundi man pag-ibig, karaniwan din namang paksain ng panitikan ang pagkakaibigan, dili kaya’y ang pamilya. Makikita ang mga paksang ito sa mga akda ng mga Valeriano Hernandez Peña, Ildefonso Santos, at Ophelia Alcantara-Dimalanta.
Mayroon din namang mga akdang pampanitikang tumatalakay sa mga abstraktong usaping pilosopiko. Makikita ang ganitong diskurso sa mga akda ng mga Nick Joaquin, Francisco Arcellana, Bienvenido Santos, at Gloria Villaraza Guzman.
Lahat nama ng mga ito’y bahagi ng katotohanan hinggil sa buhay ng tao, kung kaya’t bilang mga paksang pampanitikan ay lehitimo ang mga ito.
Ngunit ang tao’y bahagi rin ng lipunan, kung kaya’t bahagi ng katotohanan hinggil sa kangyang buhay ang epekto ng lipunan sa kanya at ang epekto niya sa lipunan. Ang manunulat ay maaaring sumulat hinggil sa pag-ibig, sa pagkakaibigan, sa pamilya, o sa mga abstraktong usaping pilosopiko, ngunit hindi lang ang tungkol sa mga iyan ang dapat niyang sulatin—kailangan din niyang sumulat ng mga akdang may pakikisangkot sa lipunan.
Ang tungkuling panlipunan ng manunulat ay ang maliwanag na magsulat tungkol sa lipunan upang udyukan ang mambabasang kumilos tungo sa ikapagiging maayos nito.
Ang mga sinulat nina Marcelo del Pilar, Graciano Lopez Jaena, at Jose Rizal ay nagbigay ng direksiyon sa naging kampanya ukol sa mga repormang pampulitika noong panahon ng pananakop ng Espanya. Nang biguin ng Espanya ang kampanyang repormista, ang mga akda nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto ay nakapag-ambag sa pagpaparami ng kasapi at kaalyado ng rebolusyonaryong Katipunan.
Sa panahon ng mga mananakop na Amerikano, ang mga akda nina Apolinario Mabini, Isabelo delos Reyes, Antonio Luna, Aurelio Tolentino, Juan Matapang Cruz, Juan Abad, Severino Reyes, Iñigo Ed. Regalado, Faustino Aguilar, Ismael Amado, Cecilio Apostol, Jose Corazon de Jesus, Emilio Mar. Antonio, Salvador Lopez, Manuel Arguilla, Arturo Rotor, at Carlos Bulosan ay naging inspirasyon ng mga mamamayang nagsulong ng pakikitalad sa kabataan pa noong imperyalismo ng Estados Unidos. Sa panahon naman ng pananakop ng Hapon, ang mga Lorenzo Tañada, Rafael Roces, at Hernando Abaya ng pahayagang lihim na Free Philippines ay magbibigay ng inspirasyon at mahalagang impormasyon sa mga gerilya.
Sa pagtatapos naman ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang mga tulad nina Teodoro Agoncillo, Jose Lansang, at Indalecio Soliongco ay mag-aambag sa pagsulong ng makabansang krusada ni Claro Mayo Recto, na sa mga susunod na dekada ay pamumunuan naman nina Lorenzo Tañada at Jose Wright Diokno, at ngayo'y ipinagpapatuloy ni Teofisto Guingona, Jr. Si Recto mismo'y magbibigay ng mga sanaysay sa mga pahayagan bilang bahagi ng kanyang makabansang krusada.
Sa mga susunod na dekada, ang mga Alberto Florentino, Antonio Zumel, Satur Ocampo, Jose Maria Sison, Amadis Ma. Guerrero, Bobbie Malay, Rolando Tinio, Chino Roces, Ave Perez Jacob, Rogelio Ordoñez, Rogelio Sicat, Dominador Mirasol, Efren Reyes Abueg, Edgardo Reyes, Domingo Landicho, Levy Balgos de la Cruz, Lualhati Bautista, Jun Cruz Reyes, Ricardo Lee, Jose at Eman Lacaba, Marra Lanot, Ninotchka Rosca, Luis Teodoro, Wilfredo Virtusio, Bien Lumbera, Doreen Fernandez, E. San Juan, Jr., Jess at Lilia Santiago, Heber Bartolome, Joey Ayala, Lamberto Antonio, Edgar Maranan, Rogelio Mangahas, Teo Antonio, Maria Lorena Barros, Liliosa Hilao, Ditto Sarmiento, Roland Simbulan, at Gelacio Guillermo ay maghuhubog ng makalipunang kamalayang hahantong at magpapatatag sa mahabang pakikibakang nagpabagsak sa pasistang rehimen ni Ferdinand Marcos at magiging inspirasyon ng patuloy na pagsisikap ng iba’t ibang sektor ng sambayanan tungo sa pagtatatag ng isang matwid na lipunan.
Tatlong manunulat ng pakikisangkot ang matatangi sa mahabang panahong sinaklaw ng kanilang mga panulat: sina Amado Hernandez, Renato Constantino, at Armando Malay. Sila’y pawang nabuhay sa ilalim ng pananakop ng mga Amerikano at Hapones. Lahat sila'y tumulong sa makabansang krusada ni Recto. Inabot ni Hernandez ang mga unang pagbabanta ng batas militar sa ilalim ng rehimeng Marcos, ngunit yumao siya noong Marso 1970. Sina Constantino at Malay ay pawang makaaabot sa dekada 1990. Buhay pa ngunit nagretiro na sa pagsusulat si Malay, samantalang pumanaw naman si Constantino noong 1999.
Sa pagtahak nila sa landas ng pakikisangkot, ang mga manunulat na nabanggit ay nakapag-ambag sa mga kampanya alang-alang sa kalayaan at demokrasya.
Katotohanan sa Lipunang Pilipino
Anu-ano naman ang mga katotohanang dapat na paksain ng Pilipinong manunulat hinggil sa lipunang kanyang ginagalawan? Tumpak ang tinuran ni Jose Wright Diokno sa isang talumpati noong 1983 na ang mga suliranin ng kapanahunan ni Rizal ay siya pa ring mga suliranin sa kasalukuyan, bagama’t may mga pagbabago sa anyo ng mga ito.
Kung noong kapanahunan ni Rizal ay tahasang sakop ng mga Kastila ang Pilipinas, ngayon naman ay nadarama natin ang nagkukubling paghahari ng Estados Unidos sa ating bayan. Masasabing kamay pa rin ni Tiyo Samuel ang nagpapatakbo sa ating bayan bagama’t hindi na bawal ang pagwawagayway ng pambansang kulay at ang pag-awit ng antemang pambansa.
Ang ekonomiya natin ay dominado ng mga transnasyunal na korporasyon ng Estados Unidos. Dahil sa lubhang lamang ng mga ito sa larangan ng teknolohiya, nalalamon nito ang mga katutubong empresang nagtatangkang bumuo ng mga pambansang industriya. Lagi na tuloy tayong napipilitang umasa sa pag-aangkat na mga produkto, bagay na sumisipsip nang sumisipsip sa ating pambansang kapital. Dahil dito, nananatili tayong isang atrasadong ekonomiyang lagi’t laging nangangailangang mangutang.
Upang mapangalagaan ang ganitong malaking pang-ekonomiyang interes, iniimpluwensiyahan ng Estados Unidos ang ating pulitika at kultura sa iba’t ibang kaparaanan, tulad ng mga “kasunduan” at “palitan."
Laganap din sa ating bansa ang kawalan ng katarungang panlipunan. Ang mga manggagawa at magsasakang siyang nakararami sa ating lipunan ay hindi nakikinabang sa mga bunga ng kanilang mga pagsisikap dahil sa kaliitan ng sahod, kawalan ng mga karampatang benepisyo, at pangangamkam ng lupa. Hindi tuloy nila nakakamit ang lahat ng pangangailan upang makapamuhay sila nang maayos.
Talamak ang diskriminasyong pangkasarian, pangkultura, at panrelihiyon. Ang mga biktima ng mga ito ay ang kababaihan, ang mga hindi Katoliko (lalo na ang mga Muslim), at yaong tinatawag na mga katutubong mamamayan tulad ng mga Badjao, Ilongot, Igorot, at Dumagat—mga tribong nakapagpapanatili ng kanilang katutubong kultura.
Ang ating pamahalaan ay tiwali at mapanlabag sa karapatang pantao.
Ito ang mga katotohanang dapat na ilarawan nang maliwanag ng Pilipinong manunulat, magmula pa noong panahon nina Recto. Kailangan niyang isiwalat ang mga katotohanang ito upang ang sambayanang Pilipino’y mahikayat na patuloy na kumilos tungo sa ikapagtatatag ng isang ganap na malaya at tunay na makatarungang lipunan.
Wednesday, April 16, 2003
Si Kristo at si Erap
Si Atty. Raymund Fortun ang unang gumawa nito. Subalit hindi pala siya ang huling gagawa nito.
Ayon sa isang ulat sa Philippine Daily Inquirer sa araw na ito, isa sa mga abugadong hinirang ng hukuman upang ipagtanggol ang pinatalsik na Pangulong Joseph "Erap" Ejercito Estrada sa kanyang kasong pandarambong ang naghambing sa kanya kay Kristo. Ayon kay Atty. Prospero Crescini, may mga "pagkakahawig" ang kung paano inusig si Kristo at kung paanong si Erap ay pinatalsik at sinampahan ng kaso sa salang ang kaparusaha'y kamatayan.
"Si Hesu Kristo ay nilitis dahil ang mga puitiko at lider-relihiyoso ay nainggit sa kanyang popularidad," ani Atty. Crescini. "Masasabi rin ang ganito sa mga pulitiko at lider-relihiyoso ngayon (sa kaso ni Estrada)."
Sa ganang isang Kristiyano, labis na nakapagpapanting ng tainga ang marinig ito lalo na't bukas ay Huwebes Santo na.
Kahit na ang pagbabatayan lamang ng pagtingin kay Kristo ay ang Bibliya, kung saan tila maraming datos tungkol sa buhay ni Kristo ang hindi naisama, makikitang si Kristo'y inusig ng mga awtoridad dahil sa kanyang pagsusulong ng isang pananampalatayang taliwas sa ipinangangalandakan ng mga Pariseo, na tumatangkilik sa kolonyal na awtoridad ng imperyong Romano sa Israel. Makikita sa mga Ebanghelyo na ang kaisipang inihasik ni Kristo ay nagtuturong ang lahat ng tao'y "mga kapatid ng isa't isa," ibig sabihi'y magkakapantay--malinaw na nagpapahiwatig na walang sinuman ang may karapatang manakop at maniil sa iba.
Sa isang artikulong sinulat naman ni Quijano de Manila sa Philippine Graphic noong 2000, sinabi niyang ang pagpapako sa krus--na ipinataw kay Kristo--ay isang kaparusahang iniuukol lamang sa mga rebelde. Ipinako raw sa krus si Kristo sapagkat siya'y nagrebelde laban sa imperyong Romano at sa mga alila nitong iilang masalapi sa lipunang Israelita.
Samantala, sa proseso ng pamumuno ni Erap sa pamahalaan ng Pilipinas ay lumitaw ang katakut-takot na katibayang ang salapi ng bayan ay kanyang inangkin upang pakinabangan niya at ng kanyang mga kamag-anak, kalaguyo, at kainuman. Ang salaping dapat sana'y inilaan sa mga serbisyong panlipunan tulad ng pabahay, kalusugan, at edukasyon ay napunta sa pagpapatayo ng magagarang mansiyon ukol sa kanyang pamilya at mga "pamilya" at sa mga pagsusugal at paglalasing niya at ng kanyang mga kabarkada.
Kung may nabubuhay pa sa mga naging guro ni Atty. Prospero Crescini, hindi masisisi ang mga ito sakaling sabihin nilang hindi, hindi nila kailanman naging estudyante ito.
Si Atty. Raymund Fortun ang unang gumawa nito. Subalit hindi pala siya ang huling gagawa nito.
Ayon sa isang ulat sa Philippine Daily Inquirer sa araw na ito, isa sa mga abugadong hinirang ng hukuman upang ipagtanggol ang pinatalsik na Pangulong Joseph "Erap" Ejercito Estrada sa kanyang kasong pandarambong ang naghambing sa kanya kay Kristo. Ayon kay Atty. Prospero Crescini, may mga "pagkakahawig" ang kung paano inusig si Kristo at kung paanong si Erap ay pinatalsik at sinampahan ng kaso sa salang ang kaparusaha'y kamatayan.
"Si Hesu Kristo ay nilitis dahil ang mga puitiko at lider-relihiyoso ay nainggit sa kanyang popularidad," ani Atty. Crescini. "Masasabi rin ang ganito sa mga pulitiko at lider-relihiyoso ngayon (sa kaso ni Estrada)."
Sa ganang isang Kristiyano, labis na nakapagpapanting ng tainga ang marinig ito lalo na't bukas ay Huwebes Santo na.
Kahit na ang pagbabatayan lamang ng pagtingin kay Kristo ay ang Bibliya, kung saan tila maraming datos tungkol sa buhay ni Kristo ang hindi naisama, makikitang si Kristo'y inusig ng mga awtoridad dahil sa kanyang pagsusulong ng isang pananampalatayang taliwas sa ipinangangalandakan ng mga Pariseo, na tumatangkilik sa kolonyal na awtoridad ng imperyong Romano sa Israel. Makikita sa mga Ebanghelyo na ang kaisipang inihasik ni Kristo ay nagtuturong ang lahat ng tao'y "mga kapatid ng isa't isa," ibig sabihi'y magkakapantay--malinaw na nagpapahiwatig na walang sinuman ang may karapatang manakop at maniil sa iba.
Sa isang artikulong sinulat naman ni Quijano de Manila sa Philippine Graphic noong 2000, sinabi niyang ang pagpapako sa krus--na ipinataw kay Kristo--ay isang kaparusahang iniuukol lamang sa mga rebelde. Ipinako raw sa krus si Kristo sapagkat siya'y nagrebelde laban sa imperyong Romano at sa mga alila nitong iilang masalapi sa lipunang Israelita.
Samantala, sa proseso ng pamumuno ni Erap sa pamahalaan ng Pilipinas ay lumitaw ang katakut-takot na katibayang ang salapi ng bayan ay kanyang inangkin upang pakinabangan niya at ng kanyang mga kamag-anak, kalaguyo, at kainuman. Ang salaping dapat sana'y inilaan sa mga serbisyong panlipunan tulad ng pabahay, kalusugan, at edukasyon ay napunta sa pagpapatayo ng magagarang mansiyon ukol sa kanyang pamilya at mga "pamilya" at sa mga pagsusugal at paglalasing niya at ng kanyang mga kabarkada.
Kung may nabubuhay pa sa mga naging guro ni Atty. Prospero Crescini, hindi masisisi ang mga ito sakaling sabihin nilang hindi, hindi nila kailanman naging estudyante ito.
Saturday, April 12, 2003
Pagpaslang sa Katotohanan
Ilang araw bago ipalabas sa pabatirang madla ang nakapagtatakang biglang pagkahulog ng Baghdad sa mga kamay ng koalisyon (na ayon sa ilang manunuri sa Gitnang Silangan ay senyales na ipinagbili nina Saddam Hussein ang digmaan, pagkat nakapagtataka raw na bigla ngang bumagsak ang naturang lunsod sa gitna ng lubhang masigasig na pakikipaglaban ng mga Iraqi), dalawang peryodista ang napatay sa isang pambobomba.
Ang may kagagawan ng pambobomba ay ang mga puwersa ng Estados Unidos. Ito namang mga peryodistang napatay ay kapwa hindi Amerikano.
Sinasabi ng mga tagapagsalita ng militar ng Estados Unidos na pinatamaan ng bomba ang otel na tinitigilan ng mga peryodistang napatay sapagkat ang mga sundalo nila'y binabaril ng mga sniper mula roon at kinailangan nilang ipagtanggol ang kanilang mga sarili.
Datapwat marami ang nagpapasinungaling sa pahayag na ito ng militar ng Estados Unidos. Maraming peryodista ang nasa paligid nang mangyari iyon, at kitang-kita nilang walang namamaril mula sa naturang otel. Pinakakapani-paniwala ang testimonya ni Robert Fisk, na noo'y nagmamaneho sa pagitan ng kinaroroonan ng mga sundalong Amerikano at ng otel. Ayon sa kanya'y walang sniper sa naturang otel.
Bukod pa rito'y tukoy ng militar ng Estados Unidos na ang naturang otel ay tinitigilan ng mga peryodista.
Kagaya ng nasabi na, ang mga nabiktima ng pambobombang ito ay hindi mga Amerikano. Alam nating lahat na ang pag-uulat ng mga peryodista ng mga ahensiyang hindi Amerikano ay higit na obhetibo kaysa sa CNN at Fox News, sapagkat higit nilang ipinakikita ang kawalang-batayan ng digmaang ito at ang malawakang pamiminsala at pagpatay sa mga sibilyan.
Maliwanag na sinadya ang pagpaslang na ito sa mga peryodistang naroon sa otel na iyon. Pagpatay ito sa mga pagpapahayag ng katotohanan sa likod ng mga kasinungalingan nina George W. Bush, Colin Powell, Condoleezza Rice, Donald Rumsfeld, at Tony Blair.
Ang pambobomba sa naturang otel ay isang karumal-dumal na kasalarinan ng isang pamahalaang nagtatanggol daw sa karapatang pantao.
Ilang araw bago ipalabas sa pabatirang madla ang nakapagtatakang biglang pagkahulog ng Baghdad sa mga kamay ng koalisyon (na ayon sa ilang manunuri sa Gitnang Silangan ay senyales na ipinagbili nina Saddam Hussein ang digmaan, pagkat nakapagtataka raw na bigla ngang bumagsak ang naturang lunsod sa gitna ng lubhang masigasig na pakikipaglaban ng mga Iraqi), dalawang peryodista ang napatay sa isang pambobomba.
Ang may kagagawan ng pambobomba ay ang mga puwersa ng Estados Unidos. Ito namang mga peryodistang napatay ay kapwa hindi Amerikano.
Sinasabi ng mga tagapagsalita ng militar ng Estados Unidos na pinatamaan ng bomba ang otel na tinitigilan ng mga peryodistang napatay sapagkat ang mga sundalo nila'y binabaril ng mga sniper mula roon at kinailangan nilang ipagtanggol ang kanilang mga sarili.
Datapwat marami ang nagpapasinungaling sa pahayag na ito ng militar ng Estados Unidos. Maraming peryodista ang nasa paligid nang mangyari iyon, at kitang-kita nilang walang namamaril mula sa naturang otel. Pinakakapani-paniwala ang testimonya ni Robert Fisk, na noo'y nagmamaneho sa pagitan ng kinaroroonan ng mga sundalong Amerikano at ng otel. Ayon sa kanya'y walang sniper sa naturang otel.
Bukod pa rito'y tukoy ng militar ng Estados Unidos na ang naturang otel ay tinitigilan ng mga peryodista.
Kagaya ng nasabi na, ang mga nabiktima ng pambobombang ito ay hindi mga Amerikano. Alam nating lahat na ang pag-uulat ng mga peryodista ng mga ahensiyang hindi Amerikano ay higit na obhetibo kaysa sa CNN at Fox News, sapagkat higit nilang ipinakikita ang kawalang-batayan ng digmaang ito at ang malawakang pamiminsala at pagpatay sa mga sibilyan.
Maliwanag na sinadya ang pagpaslang na ito sa mga peryodistang naroon sa otel na iyon. Pagpatay ito sa mga pagpapahayag ng katotohanan sa likod ng mga kasinungalingan nina George W. Bush, Colin Powell, Condoleezza Rice, Donald Rumsfeld, at Tony Blair.
Ang pambobomba sa naturang otel ay isang karumal-dumal na kasalarinan ng isang pamahalaang nagtatanggol daw sa karapatang pantao.
Friday, April 04, 2003
Tanging Paraan?
Habang sinusulat ito, ang tanong sa viewer poll ng Debate ay kung ang paghuhubad na lamang ba ang tanging paraan upang sumikat ang isang artista.
Ito’y hindi nalalayo sa tanong na kung ang tinatawag na bold trend na lamang ba ang makapagsasalba sa industriya ng pelikula sa Pilipinas. Marami ang nagtatanong nang ganito sapagkat nitong nakaraang taon, ang nakagawa ng pinakamaraming pelikula ay ang mga sexy star na tulad nina Aleck Bovick, Maui Taylor, at iba pa. Bukod pa rito’y marami kabataang babaeng dating nagsabing hindi sila maghuhubad sa pelikula kailanman ang walang pangiming nagtatanggal na ngayon ng saplot sa harap ng lente.
Kung ang tatanungin ay ang direktor na si Celso Ad. Castillo, walang hinalang itong bold trend na nga lamang ang tanging dugong nagpapapanatili sa buhay ng ating industriya ng pelikula. Sinabi niya ito sa isang pakikipagpanayam sa Pinoy Weekly kamakailan.
Winika rin ni Castillo na, “Mayroong panawagan para sa mga matataas na kalidad ng pelikula ngunit hindi kaya ng mga tao sa industriya na tugunan ang ganitong demand.”
Kung susuriing mabuti ang mga naging pahayag ni Castillo, hindi masisisi ang sinumang mag-aakalang siya’y lasing nang kapanayamin siya, o kaya nama’y inakala niyang pawang mga hangal ang babasa ng artikulong ibinatay sa pakikipagpanayam sa kanya kung kaya’t uubra na ang kahit na anong pagsasabihin kahit na magmukha siyang higit na hangal sa pinakahangal na taong nabuhay sa kasaysayan ng daigdig.
Malaking salik ang manonood sa buhay ng industriya ng pelikula. Malaking bahagi ng ikinabubuhay nito ang nagmumula sa salaping inilalaan ng mga manonood sa hangaring makapanood ng pelikula. Samakatwid, ang makapagbabalik ng pinakamalaking salapi sa mga produser ng pelikula ay yaong mga pelikulang karaniwang tinatangkilik ng pinakamaraming manonood.
Kung sinasabi ni Castillo na ang bold trend na lamang ang tanging makapagsasalba sa industriya ng pelikula sa Pilipinas, sinasabi niyang ang nais lamang na tunghayan ng mga manonood ay yaong mga pelikulang pangunahing tampok ang mga hubad na katawan.
Subalit sinasabi rin niyang may kahingian para sa mga pelikulang higit na mataas ang kalidad. Kung gayon ay siya na rin ang nagpapabulaan sa pahayag niyang ang bold trend lamang ang makapagsasalba sa industriya ng pelikula, sapagkat sinasabi rin niyang may iba pang nais na tunghayan ang mga manonood liban sa mga pelikulang bold.
Tungkol naman sa pahayag niyang hindi kaya ng mga nasa industriya ng pelikula natin na tugunan ang kahingian para sa mga pelikulang may higit na mataas na uri, magkakaproblema na naman tayo riyan. Dalawang pelikula ang mababanggit natin bilang halimbawa.
Una’y ang Rizal sa Dapitan na idinirihe ni Tikoy Aguiluz at pinagbidahan nina Albert Martinez at Amanda Page. Isang sulyap lamang sa pelikula at mahahalatang may kababaan ang inilaan ditong badyet; wala ito niyaong tinatawag na mga special effect at madilim-dilim pa ito. Datapwat mahusay ang daloy ng istorya; detalyado nitong nailahad ang naging pamumuhay ni Rizal sa Dapitan. Naipakita ng mga diyalogo at eksena ang isang bahagi ng katauhan ni Rizal na hindi gaanong natatalakay sa mga aklat ng kasaysayan. Halata ring masusi ang pag-eensayo sa mga artista sapagkat kaantig-antig ang naging pagganap nila. Kung papagsasama-samahin ang lahat ng katangian ng pelikulang ito, di maikakailang higit itong mahusay kaysa sa ilang pelikulang gumamit pa ng mga special effect.
Nariyan din naman ang pelikulang Segurista, na idinirihe rin ni Tikoy Aguiluz at pinagbidahan naman nina Gary Estrada, Michelle Aldana, Ruby Moreno, at Albert Martinez. Tungkol ito sa isang ahente ng seguro na sinuong ang lahat—pati na ang kapahamakan—upang maiahon sa hirap ang asawa’t anak na sinalanta ng pagsabog ng Bulkang Pinatubo. May hubaran sa naturang pelikula, ngunit hindi lamang ang mga kutis nina Michelle Aldana at Ruby Moreno ang laman ng pelikula sapagkat nakapaloob ang hubaran sa konteksto ng istorya. Mahusay sapagkat malinaw na nakapagpapahayag ng katotohanan ang diyalogo rito, at hindi maaaring hindi ka magkaroon ng simpatiya sa bidang babaeng si Karen Almeda at sa kanyang asawa’t anak.
Maikakatwiran marahil ni Castillo na ang nagdirihe ng mga pelikulang ito ay si Tikoy Aguiluz at kabilang sa mga sumulat ng istorya at iskrip ng mga ito si Jose Lacaba.
Datapwat ilan lamang sa mga halimbawa ang mga ito. Kung si Castillo ay nakapaglaan na ng kahit na kapirasong oras sa panonood ng maiikling pelikulang naitanghal na sa UNTV, malalaman niyang maraming hindi kilalang alagad ng sining ng pelikula riyang may mataas na talento ngunit hindi pa nabibigyan ng malaking break. Sa mga pelikulang hindi tumatagal nang kalahating oras ay naipakita ng mga kabataang filmmaker na ito sa mapanggising na kaparaanan ang mga katotohanan sa paligid: ang kahirapan ng karaniwang tao at ang kanyang kaapihan, at ang pangingibabaw ng kabaliwan at kahangalan sa katinuan at matalinong pag-iisip.
Maaaring karamihan sa mga nasa industriya ng pelikula sa ngayo’y hindi kayang tugunan ang kahingian para sa lalong mahuhusay na pelikula, ngunit marami riyang kabataang talentong hindi pa nahahatak ng industriya—kaipala’y dahil sa katamaran ng mga nagpapatakbo ritong labis nang nahirati sa pinakamadaling paraan ng pagkita. Ang kailanga’y hanapin ang mga ito at bigyan ng pagkakataong maiambag nang husto ang kanilang mga kakayahan.
Hindi lang sa walang saysay na hubaran mabubuhay ang industriya ng pelikula sa Pilipinas.
Habang sinusulat ito, ang tanong sa viewer poll ng Debate ay kung ang paghuhubad na lamang ba ang tanging paraan upang sumikat ang isang artista.
Ito’y hindi nalalayo sa tanong na kung ang tinatawag na bold trend na lamang ba ang makapagsasalba sa industriya ng pelikula sa Pilipinas. Marami ang nagtatanong nang ganito sapagkat nitong nakaraang taon, ang nakagawa ng pinakamaraming pelikula ay ang mga sexy star na tulad nina Aleck Bovick, Maui Taylor, at iba pa. Bukod pa rito’y marami kabataang babaeng dating nagsabing hindi sila maghuhubad sa pelikula kailanman ang walang pangiming nagtatanggal na ngayon ng saplot sa harap ng lente.
Kung ang tatanungin ay ang direktor na si Celso Ad. Castillo, walang hinalang itong bold trend na nga lamang ang tanging dugong nagpapapanatili sa buhay ng ating industriya ng pelikula. Sinabi niya ito sa isang pakikipagpanayam sa Pinoy Weekly kamakailan.
Winika rin ni Castillo na, “Mayroong panawagan para sa mga matataas na kalidad ng pelikula ngunit hindi kaya ng mga tao sa industriya na tugunan ang ganitong demand.”
Kung susuriing mabuti ang mga naging pahayag ni Castillo, hindi masisisi ang sinumang mag-aakalang siya’y lasing nang kapanayamin siya, o kaya nama’y inakala niyang pawang mga hangal ang babasa ng artikulong ibinatay sa pakikipagpanayam sa kanya kung kaya’t uubra na ang kahit na anong pagsasabihin kahit na magmukha siyang higit na hangal sa pinakahangal na taong nabuhay sa kasaysayan ng daigdig.
Malaking salik ang manonood sa buhay ng industriya ng pelikula. Malaking bahagi ng ikinabubuhay nito ang nagmumula sa salaping inilalaan ng mga manonood sa hangaring makapanood ng pelikula. Samakatwid, ang makapagbabalik ng pinakamalaking salapi sa mga produser ng pelikula ay yaong mga pelikulang karaniwang tinatangkilik ng pinakamaraming manonood.
Kung sinasabi ni Castillo na ang bold trend na lamang ang tanging makapagsasalba sa industriya ng pelikula sa Pilipinas, sinasabi niyang ang nais lamang na tunghayan ng mga manonood ay yaong mga pelikulang pangunahing tampok ang mga hubad na katawan.
Subalit sinasabi rin niyang may kahingian para sa mga pelikulang higit na mataas ang kalidad. Kung gayon ay siya na rin ang nagpapabulaan sa pahayag niyang ang bold trend lamang ang makapagsasalba sa industriya ng pelikula, sapagkat sinasabi rin niyang may iba pang nais na tunghayan ang mga manonood liban sa mga pelikulang bold.
Tungkol naman sa pahayag niyang hindi kaya ng mga nasa industriya ng pelikula natin na tugunan ang kahingian para sa mga pelikulang may higit na mataas na uri, magkakaproblema na naman tayo riyan. Dalawang pelikula ang mababanggit natin bilang halimbawa.
Una’y ang Rizal sa Dapitan na idinirihe ni Tikoy Aguiluz at pinagbidahan nina Albert Martinez at Amanda Page. Isang sulyap lamang sa pelikula at mahahalatang may kababaan ang inilaan ditong badyet; wala ito niyaong tinatawag na mga special effect at madilim-dilim pa ito. Datapwat mahusay ang daloy ng istorya; detalyado nitong nailahad ang naging pamumuhay ni Rizal sa Dapitan. Naipakita ng mga diyalogo at eksena ang isang bahagi ng katauhan ni Rizal na hindi gaanong natatalakay sa mga aklat ng kasaysayan. Halata ring masusi ang pag-eensayo sa mga artista sapagkat kaantig-antig ang naging pagganap nila. Kung papagsasama-samahin ang lahat ng katangian ng pelikulang ito, di maikakailang higit itong mahusay kaysa sa ilang pelikulang gumamit pa ng mga special effect.
Nariyan din naman ang pelikulang Segurista, na idinirihe rin ni Tikoy Aguiluz at pinagbidahan naman nina Gary Estrada, Michelle Aldana, Ruby Moreno, at Albert Martinez. Tungkol ito sa isang ahente ng seguro na sinuong ang lahat—pati na ang kapahamakan—upang maiahon sa hirap ang asawa’t anak na sinalanta ng pagsabog ng Bulkang Pinatubo. May hubaran sa naturang pelikula, ngunit hindi lamang ang mga kutis nina Michelle Aldana at Ruby Moreno ang laman ng pelikula sapagkat nakapaloob ang hubaran sa konteksto ng istorya. Mahusay sapagkat malinaw na nakapagpapahayag ng katotohanan ang diyalogo rito, at hindi maaaring hindi ka magkaroon ng simpatiya sa bidang babaeng si Karen Almeda at sa kanyang asawa’t anak.
Maikakatwiran marahil ni Castillo na ang nagdirihe ng mga pelikulang ito ay si Tikoy Aguiluz at kabilang sa mga sumulat ng istorya at iskrip ng mga ito si Jose Lacaba.
Datapwat ilan lamang sa mga halimbawa ang mga ito. Kung si Castillo ay nakapaglaan na ng kahit na kapirasong oras sa panonood ng maiikling pelikulang naitanghal na sa UNTV, malalaman niyang maraming hindi kilalang alagad ng sining ng pelikula riyang may mataas na talento ngunit hindi pa nabibigyan ng malaking break. Sa mga pelikulang hindi tumatagal nang kalahating oras ay naipakita ng mga kabataang filmmaker na ito sa mapanggising na kaparaanan ang mga katotohanan sa paligid: ang kahirapan ng karaniwang tao at ang kanyang kaapihan, at ang pangingibabaw ng kabaliwan at kahangalan sa katinuan at matalinong pag-iisip.
Maaaring karamihan sa mga nasa industriya ng pelikula sa ngayo’y hindi kayang tugunan ang kahingian para sa lalong mahuhusay na pelikula, ngunit marami riyang kabataang talentong hindi pa nahahatak ng industriya—kaipala’y dahil sa katamaran ng mga nagpapatakbo ritong labis nang nahirati sa pinakamadaling paraan ng pagkita. Ang kailanga’y hanapin ang mga ito at bigyan ng pagkakataong maiambag nang husto ang kanilang mga kakayahan.
Hindi lang sa walang saysay na hubaran mabubuhay ang industriya ng pelikula sa Pilipinas.
Tuesday, April 01, 2003
APRIL 9 ASIA-WIDE ACTION MOVED; BIG GLOBAL PROTESTS ON APRIL 12
DEAR FRIENDS IN THE ASIA PACIFIC REGION:
Warmest greetings of solidarity!
We acknowledge the positive and encouraging responses from you and many groups in the Asia Pacific to the call of ILPS-Philippine Chapter for a region-wide mobilization on April 9 against the immoral, illegal, unjust war of the US against the people of Iraq.
However, events in the world today are indeed rapidly developing.
There is now a call from leading organizations of International A.N.S.W.E.R (US) and STOP WAR (London) for WORLDWIDE, ANTI-WAR DEMONSTRATIONS on April 12.
So that we can be one with many more people in registering our mightiest, loudest, and most militant protest, we in the ILPS-Philippine Chapter inform our friends and network in the region to that the Asia Pacific-wide anti-war protests set for April 9 have been moved to April 12 to coincide with the global mass actions.
Together with Africa, North and South America and Europe, the people of Asia Pacific shall also march, rally and protest on April 12 to compel US President George Bush and his cohorts to STOP THIS SENSELESS WAR.
We hope that we could mobilize hundreds of thousands, if not millions, in our region. But if your group or country cannot mobilize on April 12, we suggest that you mount small but symbolic propaganda action could highlight your unity wth the global protests.
Please write us at april9@pilnet.com regarding your actions. You may check the website www.justicenotwar.tk for updates.
Looking forward to your reply in the soonest time possible.
For genuine peace based on justice,
RITA BAUA
Secretary-General
International League of Peoples' Struggle
Philippine Chapter
DEAR FRIENDS IN THE ASIA PACIFIC REGION:
Warmest greetings of solidarity!
We acknowledge the positive and encouraging responses from you and many groups in the Asia Pacific to the call of ILPS-Philippine Chapter for a region-wide mobilization on April 9 against the immoral, illegal, unjust war of the US against the people of Iraq.
However, events in the world today are indeed rapidly developing.
There is now a call from leading organizations of International A.N.S.W.E.R (US) and STOP WAR (London) for WORLDWIDE, ANTI-WAR DEMONSTRATIONS on April 12.
So that we can be one with many more people in registering our mightiest, loudest, and most militant protest, we in the ILPS-Philippine Chapter inform our friends and network in the region to that the Asia Pacific-wide anti-war protests set for April 9 have been moved to April 12 to coincide with the global mass actions.
Together with Africa, North and South America and Europe, the people of Asia Pacific shall also march, rally and protest on April 12 to compel US President George Bush and his cohorts to STOP THIS SENSELESS WAR.
We hope that we could mobilize hundreds of thousands, if not millions, in our region. But if your group or country cannot mobilize on April 12, we suggest that you mount small but symbolic propaganda action could highlight your unity wth the global protests.
Please write us at april9@pilnet.com regarding your actions. You may check the website www.justicenotwar.tk for updates.
Looking forward to your reply in the soonest time possible.
For genuine peace based on justice,
RITA BAUA
Secretary-General
International League of Peoples' Struggle
Philippine Chapter
Friday, March 28, 2003
BOTHERED BY THE U.S. WAR? BOYCOTT U.S. GOODS NOW!
By Justice Not War Coalition
(The Pinoy consumer's response to the U.S. war and the suspension by the U.S. and Britain of the Oil for Food Program for the Iraqi people)
Mga kababayan,
On March 20, the United States started its illegal, immoral war on Iraq. So-called smart bombs have hit civilians, houses, hospitals and other non-military targets. The U.S. will use up hundreds of billions of dollars for this war that could have gone to alleviating the poverty and suffering in the world fuelling extremism and terrorist attacks.
To top these, the U.S. and Britain have suspended the Oil for Food program, the only way the Iraqi people are allowed to import food under the terms of a UN embargo. The US and Britain seem oblivious to certain death for the Iraqi people from hunger, if not from bombs and bullets.
In the face of such inhumane acts and this unjust US war vs Iraq, let us take a stand. Let us refuse to buy or conduct business with icons of US commercial interests: McDonalds, Coke, Caltex, Citibank, Starbucks, Marlboro, Nike, Colgate, Kraft, and farm fertilizers made by the Monsanto multinational company .
In the meantime, we urge you to patronize products and services made in the Philippines, especially by Filipino entrepreneurs.
Let this boycott be an expression of our stand for peace and against the illegal, immoral and inhumane U.S. war vs Iraq.
Respectfully yours,
Mrs. Fanny Abaya, Alerto Mamimili! & Power
Mrs. Lolita Donato, Alerto Mamimili!
Prof. Raul Segovia, Citizens Alliance for Consumer Protection
Prof. Cynthia Nograles Lumbera, Concerned Faculty of Ateneo de Manila
Mr. Anthony Ian Cruz, TXTPower
Prof. Bienvenido Lumbera, Justice Not War Coalition & Education for Development
Raymond Palatino, National Union of Students of the Philippines
Ms. Beverly Archangel, League of Filipino Students
Elmer Labog, Anib Manggagawa
Ka Daning Ramos, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas
By Justice Not War Coalition
(The Pinoy consumer's response to the U.S. war and the suspension by the U.S. and Britain of the Oil for Food Program for the Iraqi people)
Mga kababayan,
On March 20, the United States started its illegal, immoral war on Iraq. So-called smart bombs have hit civilians, houses, hospitals and other non-military targets. The U.S. will use up hundreds of billions of dollars for this war that could have gone to alleviating the poverty and suffering in the world fuelling extremism and terrorist attacks.
To top these, the U.S. and Britain have suspended the Oil for Food program, the only way the Iraqi people are allowed to import food under the terms of a UN embargo. The US and Britain seem oblivious to certain death for the Iraqi people from hunger, if not from bombs and bullets.
In the face of such inhumane acts and this unjust US war vs Iraq, let us take a stand. Let us refuse to buy or conduct business with icons of US commercial interests: McDonalds, Coke, Caltex, Citibank, Starbucks, Marlboro, Nike, Colgate, Kraft, and farm fertilizers made by the Monsanto multinational company .
In the meantime, we urge you to patronize products and services made in the Philippines, especially by Filipino entrepreneurs.
Let this boycott be an expression of our stand for peace and against the illegal, immoral and inhumane U.S. war vs Iraq.
Respectfully yours,
Mrs. Fanny Abaya, Alerto Mamimili! & Power
Mrs. Lolita Donato, Alerto Mamimili!
Prof. Raul Segovia, Citizens Alliance for Consumer Protection
Prof. Cynthia Nograles Lumbera, Concerned Faculty of Ateneo de Manila
Mr. Anthony Ian Cruz, TXTPower
Prof. Bienvenido Lumbera, Justice Not War Coalition & Education for Development
Raymond Palatino, National Union of Students of the Philippines
Ms. Beverly Archangel, League of Filipino Students
Elmer Labog, Anib Manggagawa
Ka Daning Ramos, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas
Saturday, March 22, 2003
Message from the Justice Not War Coalition:
OPPOSE THE US WAR ON IRAQ AND US INTERFERENCE AND ARMED INTERVENTION!
A call for Asia Pacific-wide protest actions on April 9
Disregarding the opinion of various world leaders, the worldwide people’s protests, international law including the UN Charter and even its own constitution, the US government is hell bent on raining war and devastation on Iraq.
On a world scale and in the long term, the US wants to impose PAX AMERICANA .
By using its self-serving doctrines of pre-emptive strike, regime change and unilaterism, the US invaded Afghanistan and has targetted other alleged security threats, namely Iraq and North Korea, and other alleged terrorists worldwide. The US is deploying more forward forces and holding more military trainings and joint exercises purportedly to protect its national interest and to decisively win multiple, simultaneous major theater wars abroad.
The Asia Pacific region in particular, with its vast landmass and sea territory brimming with huge economic and geopolitical value, remains strategically important to the US. Without a strong projection of power in this region via the US-Japan security alliance and other bilateral and multilateral military treaties and agreements with other countries, the US drive for world hegemony and dominance will not prevail.
Throughout Asia, The US has been aggressively forging status of forces agreements, access agreements, landing rights, logistics arrangements and the like, coupled with a never ending stream of joint military trainings and exercises.
Among the US’s military objectives are the containment of China as a potential peer rival power and deterring the growth of other threats to US hegemony, including progressive and revolutionary movements and independent regimes. It is therefore part of US strategy to intervene and initiate “regime change” in Asian countries that resist US militarist, political and economic impositions. .
The US has labeled three Asian countries – Iraq, Iran and North Korea – as the “axis of evil.”
In Southeast Asia, the US has declared the Philippines as the “second front” of its borderless war. Thousands of US troops have been deployed to the Southern Philippines since December 2001, ostensibly to give “anti-terrorist training”, “assistance” and “advise” to Philippine troops. Just like in the Vietnam war, the bogey of terrorism and communism is being used as a pretext for direct US military aggression and power projection in the region.
Once the US establishes the Philippines as its foothold in region, the US will have a jump-off point for its interventionist activities in the Muslim-dominated countries of Indonesia, Malaysia and Brunei and elsewhere in Asia.
In South Korea and Japan, the US stubbornly insists on maintaining its military bases despite the strong public clamor to have them removed. Moreover, the US has been fully supportive of a more aggressive and outward-looking Japanese Self Defense Forces, which can readily be transformed into an offensive force to support US military adventures in Asia .
These moves by the US, especially in the light of the impending invasion of Iraq, certainly bodes ill for the peoples of the Asia Pacific region. The US bases and military forces in Asia are slated to play a major role in the impending war on Iraq. Furthermore, what happens in Iraq will most likely set the precedent for increasing US unilaterism and aggression in Asia and the whole world. There is an urgent need to oppose this threat to world peace.
Thus, on April 9, we propose that the peoples of Asia and the Pacific hold simultaneous demonstrations and other forms of protest to send the strongest message across the oceans to George W. Bush that WE OPPOSE THE US WAR ON IRAQ AND US INTERFERENCE AND ARMED INTERVENTION IN ASIA.
We in the Asia-Pacific region continue to be inspired by the huge demonstrations of February 15, where 30 million people rose up in mass protest in more than 600 cities and towns all over the world, including: Sydney, Australia – 250,000; India – 200,000; Tokyo – 25,000; New Zealand – 13,000; Manila – 5, 000; Taipei – 2,000.
Bigger and more frequent demonstrations are being held in Indonesia, the Philippines, Korea, Japan, Hong Kong, Australia, Pakistan, India and other Asian countries.
Let us unite these efforts in one coordinated action on April 9.
Let us not be deterred by the US Empire’s bullying and evil machinations. Let us struggle for peace! Oppose the US war on Iraq and US interference and armed intervention in Asia! US troops, out of Asia!
Endorsing individuals/organizations (Please add your name before forwarding. Email us of your intention to participate in the April 9 actions at april9@pilnet.com and asiapacificaction@mealbox.com):
Bagong Alyansang Makabayan
Philippine Peace Center
OPPOSE THE US WAR ON IRAQ AND US INTERFERENCE AND ARMED INTERVENTION!
A call for Asia Pacific-wide protest actions on April 9
Disregarding the opinion of various world leaders, the worldwide people’s protests, international law including the UN Charter and even its own constitution, the US government is hell bent on raining war and devastation on Iraq.
On a world scale and in the long term, the US wants to impose PAX AMERICANA .
By using its self-serving doctrines of pre-emptive strike, regime change and unilaterism, the US invaded Afghanistan and has targetted other alleged security threats, namely Iraq and North Korea, and other alleged terrorists worldwide. The US is deploying more forward forces and holding more military trainings and joint exercises purportedly to protect its national interest and to decisively win multiple, simultaneous major theater wars abroad.
The Asia Pacific region in particular, with its vast landmass and sea territory brimming with huge economic and geopolitical value, remains strategically important to the US. Without a strong projection of power in this region via the US-Japan security alliance and other bilateral and multilateral military treaties and agreements with other countries, the US drive for world hegemony and dominance will not prevail.
Throughout Asia, The US has been aggressively forging status of forces agreements, access agreements, landing rights, logistics arrangements and the like, coupled with a never ending stream of joint military trainings and exercises.
Among the US’s military objectives are the containment of China as a potential peer rival power and deterring the growth of other threats to US hegemony, including progressive and revolutionary movements and independent regimes. It is therefore part of US strategy to intervene and initiate “regime change” in Asian countries that resist US militarist, political and economic impositions. .
The US has labeled three Asian countries – Iraq, Iran and North Korea – as the “axis of evil.”
In Southeast Asia, the US has declared the Philippines as the “second front” of its borderless war. Thousands of US troops have been deployed to the Southern Philippines since December 2001, ostensibly to give “anti-terrorist training”, “assistance” and “advise” to Philippine troops. Just like in the Vietnam war, the bogey of terrorism and communism is being used as a pretext for direct US military aggression and power projection in the region.
Once the US establishes the Philippines as its foothold in region, the US will have a jump-off point for its interventionist activities in the Muslim-dominated countries of Indonesia, Malaysia and Brunei and elsewhere in Asia.
In South Korea and Japan, the US stubbornly insists on maintaining its military bases despite the strong public clamor to have them removed. Moreover, the US has been fully supportive of a more aggressive and outward-looking Japanese Self Defense Forces, which can readily be transformed into an offensive force to support US military adventures in Asia .
These moves by the US, especially in the light of the impending invasion of Iraq, certainly bodes ill for the peoples of the Asia Pacific region. The US bases and military forces in Asia are slated to play a major role in the impending war on Iraq. Furthermore, what happens in Iraq will most likely set the precedent for increasing US unilaterism and aggression in Asia and the whole world. There is an urgent need to oppose this threat to world peace.
Thus, on April 9, we propose that the peoples of Asia and the Pacific hold simultaneous demonstrations and other forms of protest to send the strongest message across the oceans to George W. Bush that WE OPPOSE THE US WAR ON IRAQ AND US INTERFERENCE AND ARMED INTERVENTION IN ASIA.
We in the Asia-Pacific region continue to be inspired by the huge demonstrations of February 15, where 30 million people rose up in mass protest in more than 600 cities and towns all over the world, including: Sydney, Australia – 250,000; India – 200,000; Tokyo – 25,000; New Zealand – 13,000; Manila – 5, 000; Taipei – 2,000.
Bigger and more frequent demonstrations are being held in Indonesia, the Philippines, Korea, Japan, Hong Kong, Australia, Pakistan, India and other Asian countries.
Let us unite these efforts in one coordinated action on April 9.
Let us not be deterred by the US Empire’s bullying and evil machinations. Let us struggle for peace! Oppose the US war on Iraq and US interference and armed intervention in Asia! US troops, out of Asia!
Endorsing individuals/organizations (Please add your name before forwarding. Email us of your intention to participate in the April 9 actions at april9@pilnet.com and asiapacificaction@mealbox.com):
Bagong Alyansang Makabayan
Philippine Peace Center
Monday, March 17, 2003
PLEASE READ THIS CAREFULLY AND SPREAD AS WIDELY AS POSSIBLE. LET US SUPPORT THIS.
Press Statement
March 16, 2003
Six things to do when US war erupts
By Sr. Mary Grenough MM
Convenor, Justice Not War Coalition
Today, the eve of the United States unilateral deadline of March 17, thousands of priests, nuns, churchworkers and people will gather in churches in more than 126 countries to light candles for peace, against the US war.
We urge everyone to join in this powerful expression of worldwide unity by going to St. Peter's Church along Commonwealth Avenue and other churches in Metro Manila. See you at 6:00 pm tonight.
Also today, we urge the Filipino people to prepare for what seems to be the very likely start of the war, this week or later this month. We urge everyone to pray and prepare for bolder actions in the few days. We will not rest until we stop this US war that remains without basis, without support and without justification.
On the day or, if the attack occurs at night, a day after the start of a US war, we urge all Filipinos to do the following:
1. Gather and protest
Join the prayer assemblies and protests from 4:00 to 6:00 pm at Ayala Avenue, US Embassy, Plaza Miranda, Monumento, Baclaran Church, Sta. Ana Church and St. Peter's Church.
2. Hang or wear blue ribbons
3. Stage and join a noise barrage at 9:00 pm
4. Pause, stop everything at 11:55 am to 12:00 noon to pray for the victims of war and urge a stop to this madness
5. Call, fax, text and email government officials
6. Gear for a big rally at the Luneta on the first Saturday following the beginning of the US war
Similar actions are also slated in Parliament Square in London, the US Capitol and major city centers worldwide.
If the US is fully prepared for its unjust, dirty and immoral war, the Filipino people and all the world's peoples are prepared for all- out resistance.
JUSTICE NOT WAR COALITION
Office: 23 Maamo St., Sikatuna Village
Quezon City 1101 Philippines
Tel.: +63 2 4359151
Fax: +63 2 9225211
Email: justicenotwarcoalition@yahoo.com
Press Statement
March 16, 2003
Six things to do when US war erupts
By Sr. Mary Grenough MM
Convenor, Justice Not War Coalition
Today, the eve of the United States unilateral deadline of March 17, thousands of priests, nuns, churchworkers and people will gather in churches in more than 126 countries to light candles for peace, against the US war.
We urge everyone to join in this powerful expression of worldwide unity by going to St. Peter's Church along Commonwealth Avenue and other churches in Metro Manila. See you at 6:00 pm tonight.
Also today, we urge the Filipino people to prepare for what seems to be the very likely start of the war, this week or later this month. We urge everyone to pray and prepare for bolder actions in the few days. We will not rest until we stop this US war that remains without basis, without support and without justification.
On the day or, if the attack occurs at night, a day after the start of a US war, we urge all Filipinos to do the following:
1. Gather and protest
Join the prayer assemblies and protests from 4:00 to 6:00 pm at Ayala Avenue, US Embassy, Plaza Miranda, Monumento, Baclaran Church, Sta. Ana Church and St. Peter's Church.
2. Hang or wear blue ribbons
3. Stage and join a noise barrage at 9:00 pm
4. Pause, stop everything at 11:55 am to 12:00 noon to pray for the victims of war and urge a stop to this madness
5. Call, fax, text and email government officials
6. Gear for a big rally at the Luneta on the first Saturday following the beginning of the US war
Similar actions are also slated in Parliament Square in London, the US Capitol and major city centers worldwide.
If the US is fully prepared for its unjust, dirty and immoral war, the Filipino people and all the world's peoples are prepared for all- out resistance.
JUSTICE NOT WAR COALITION
Office: 23 Maamo St., Sikatuna Village
Quezon City 1101 Philippines
Tel.: +63 2 4359151
Fax: +63 2 9225211
Email: justicenotwarcoalition@yahoo.com
Sunday, March 16, 2003
Tsubibo ng Kano
Ang tsubibo ay paikut-ikot, kaya't ang nakasakay rito ay pabalik-balik sa kanyang pinanggalingan, at matapos ang ilang sandali'y walang kinahihinatnan kundi ang kanya ring pinanggalingan.
Ganito rin ang digmaang agresyon ng Estados Unidos. Paulit-ulit ito—laging kung anong dakilang layon ang idinadahilan sa pagsasagawa nito, ngunit wala itong kinauuwian kundi ang pagkawala ng mga kalayaan ng mga bayan at pagyurak sa mga dangal ng mga walang salang mamamayan saanman magnasang manalasa ang dambuhalang limbas.
Kaya naman pinamagatang American Tsubibo ang isang palatuntunang inorganisa nitong Marso 5 ng College Editors Guild of the Philippines at Kabataang Artista para sa Tunay na Kalayaan (Karatula) sa pakikipagtulungan ng iba't ibang mga alagad ng musika, panitikan, at pabatirang madla.
Ang naging tema ng palatuntunang ito ay paggunita sa dekada 1970. Sa naturang dekada naganap ang kainitan ng mga pagtutol sa digmaang agresyon ng Estados Unidos laban sa Biyetnam, na noo'y nakikibaka sa mga alagad ng pasistang rehimeng Ngo Dinh Diem.
Ang diwa naman ng naging palatuntunan sa Mayric's España nitong Marso 5 ay paggunita sa Digmaang Biyetnam bilang pagtutol sa nagbabantang digmaan sa Iraq.
Umalingawngaw nang gabing iyon sa Mayric's España ang mga kanta ni Bob Marley, isa sa mga musikerong nakilala sa pakikibaka alang-alang sa kalayaan at karapatang pantao noong dekada 1970. Subalit bukod sa kanyang mga kanta, ang mga orihinal na kantang tumatalunton din naman sa diwa ni Bob Marley ay ipinarinig ng mga musikerong nagsipagtanghal doon.
Sari-saring grupo at banda mula sa iba't ibang pamantasan tulad ng Unibersidad ng Pilipinas, Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas, Unibersidad ng Santo Tomas, at iba pa ang nagsitugtog doon. Naroon ang grupong Alay Sining at mga bandang Pula, Bersus, Lady Bedspacers, Kantula, at iba pang kabataang banda. May sarili ring pagtatanghal ang Karatula.
Datapwat di lang mga banda ang naroon.
Nagbigkas din ng tula ang iba't ibang manunulat, kabilang ang bantog na si Richard Gappi, na mula pa sa panahon ng kanyang pag-aaral sa Unibersidad ng Plipinas magpahanggang ngayon ay isang masigasig na aktibista.
Ang Southern Tagalog Exposure, isang kooperatibang nagsusulong ng pagpapalaganap ng alternatibong pabatiran sa Timog Katagalugan, ay nagtanghal ng isang dokumentaryo tungkol sa paulit-ulit na mga kabulastugan ng Estados Unidos mula nang sakupin nito ang Pilipinas, Cuba, at Puerto Rico noong mga huling bahagi ng ika-19 dantaon—pati ang mga kaakibat na iba pang paglabag sa karapatang pantao ng mga ito. Maliwanag na naipakita ng naturang dokumentaryo, Ang Kaaway, na ang mga pananakop ng Estados Unidos sa nakalipas na mahigit sa isang daang taon ay di dala ng diumano'y marubdob na nasang ipagtanggol ang demokrasya kundi dulot ng hangaring pagharian ang kabuhayan ng buong daigdig.
Ang mga artista sa mainstream kadalasa'y hindi magbabahagi ng kanilang mga talento kundi babayaran ng halagang katumbas ng sahod ng isang manggagawa sa sampung buwan ang pagtatanghal sa isang gabi.
Ibahin ninyo ang mga kabataang artistang naging bahagi ng American Tsubibo nitong Marso 5. Alam nilang ang paninindigan alang-alang sa makatarungang kapayapaan ay di dapat ipagbili.
Unang nalathala sa Tinig.com noong Pebrero 16-Marso 15, 2003 sa ilalim ng ngalang sagisag na Aurelio Flores. Napilitan ang may-akdang gumamit ng ngalang sagisag sapagkat saksakan na ng dami ang naipasa niyang akda sa partikular na isyung iyon ng nasabing publikasyon.
Ang tsubibo ay paikut-ikot, kaya't ang nakasakay rito ay pabalik-balik sa kanyang pinanggalingan, at matapos ang ilang sandali'y walang kinahihinatnan kundi ang kanya ring pinanggalingan.
Ganito rin ang digmaang agresyon ng Estados Unidos. Paulit-ulit ito—laging kung anong dakilang layon ang idinadahilan sa pagsasagawa nito, ngunit wala itong kinauuwian kundi ang pagkawala ng mga kalayaan ng mga bayan at pagyurak sa mga dangal ng mga walang salang mamamayan saanman magnasang manalasa ang dambuhalang limbas.
Kaya naman pinamagatang American Tsubibo ang isang palatuntunang inorganisa nitong Marso 5 ng College Editors Guild of the Philippines at Kabataang Artista para sa Tunay na Kalayaan (Karatula) sa pakikipagtulungan ng iba't ibang mga alagad ng musika, panitikan, at pabatirang madla.
Ang naging tema ng palatuntunang ito ay paggunita sa dekada 1970. Sa naturang dekada naganap ang kainitan ng mga pagtutol sa digmaang agresyon ng Estados Unidos laban sa Biyetnam, na noo'y nakikibaka sa mga alagad ng pasistang rehimeng Ngo Dinh Diem.
Ang diwa naman ng naging palatuntunan sa Mayric's España nitong Marso 5 ay paggunita sa Digmaang Biyetnam bilang pagtutol sa nagbabantang digmaan sa Iraq.
Umalingawngaw nang gabing iyon sa Mayric's España ang mga kanta ni Bob Marley, isa sa mga musikerong nakilala sa pakikibaka alang-alang sa kalayaan at karapatang pantao noong dekada 1970. Subalit bukod sa kanyang mga kanta, ang mga orihinal na kantang tumatalunton din naman sa diwa ni Bob Marley ay ipinarinig ng mga musikerong nagsipagtanghal doon.
Sari-saring grupo at banda mula sa iba't ibang pamantasan tulad ng Unibersidad ng Pilipinas, Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas, Unibersidad ng Santo Tomas, at iba pa ang nagsitugtog doon. Naroon ang grupong Alay Sining at mga bandang Pula, Bersus, Lady Bedspacers, Kantula, at iba pang kabataang banda. May sarili ring pagtatanghal ang Karatula.
Datapwat di lang mga banda ang naroon.
Nagbigkas din ng tula ang iba't ibang manunulat, kabilang ang bantog na si Richard Gappi, na mula pa sa panahon ng kanyang pag-aaral sa Unibersidad ng Plipinas magpahanggang ngayon ay isang masigasig na aktibista.
Ang Southern Tagalog Exposure, isang kooperatibang nagsusulong ng pagpapalaganap ng alternatibong pabatiran sa Timog Katagalugan, ay nagtanghal ng isang dokumentaryo tungkol sa paulit-ulit na mga kabulastugan ng Estados Unidos mula nang sakupin nito ang Pilipinas, Cuba, at Puerto Rico noong mga huling bahagi ng ika-19 dantaon—pati ang mga kaakibat na iba pang paglabag sa karapatang pantao ng mga ito. Maliwanag na naipakita ng naturang dokumentaryo, Ang Kaaway, na ang mga pananakop ng Estados Unidos sa nakalipas na mahigit sa isang daang taon ay di dala ng diumano'y marubdob na nasang ipagtanggol ang demokrasya kundi dulot ng hangaring pagharian ang kabuhayan ng buong daigdig.
Ang mga artista sa mainstream kadalasa'y hindi magbabahagi ng kanilang mga talento kundi babayaran ng halagang katumbas ng sahod ng isang manggagawa sa sampung buwan ang pagtatanghal sa isang gabi.
Ibahin ninyo ang mga kabataang artistang naging bahagi ng American Tsubibo nitong Marso 5. Alam nilang ang paninindigan alang-alang sa makatarungang kapayapaan ay di dapat ipagbili.
Unang nalathala sa Tinig.com noong Pebrero 16-Marso 15, 2003 sa ilalim ng ngalang sagisag na Aurelio Flores. Napilitan ang may-akdang gumamit ng ngalang sagisag sapagkat saksakan na ng dami ang naipasa niyang akda sa partikular na isyung iyon ng nasabing publikasyon.
Kulturang Konyo
Kangi-kangina lamang ay nabasa ko sa website ng aking kabarkada sa Tinig.com na si Ederic ang tungkol sa kanyang engkuwentro sa dalawang konyo noong isang araw.
Matapos daw na kanyang pagbigyan ang sarili sa pamamagitan ng pagkain sa paborito niyang restawran na Pancake House, umakyat siya sa G4 (noo'y nasa Glorietta siya) upang tingnan ang bagong isyu ng Tinig.com at pati na ang kanyang e-mail.
Pamaya-maya'y tumunog ang cellphone ng isang babae sa may likuran niya. Sinagot nito ang tawag at ito'y nangusap nang malakas. Ilang saglit pa'y lumipat yaong babae at nakipag-usap sa isang lalaki, at malakas pa rin ang usapan nila; walang pakialam ang dalawa kahit na sila'y pinagtitinginan ng mga iba pang nasa computer shop.
Naalaala ko ang aking karanasan sa dalawa ring konyo kamakailan, nang aking masayang pinakikinabangan ang mga serbisyo ng isa sa mga paborito kong bilihan ng libro, ang Popular Bookstore.
Kapapasok pa lamang ng dalawang maputing babae sa bilihan ng libro ay bigla silang nagsatsatan nang napakalakas sa "wikang" Taglish. Kung hindi ako nagkamaling mapatingin sa kanila nang sila'y pumasok (noo'y may hinihintay ako kaya't pasulyap-sulyap ako sa pintuan), aakalain kong dalawang Kris Aquino ang nagsasalita.
Pamaya-maya'y napansin kong may kausap sa cellphone yaong halatang higit na nakatatanda. Higit na malakas ang kanyang bibig sa pagkakataong ito.
Pinilit kong magpatuloy sa pagbabasa. Pinilit kong huwag pansinin ang maiingay sapagkat kung papansinin ko sila'y makakamit nila sa akin ang maliwanag pa sa sikat ng araw na pakay nila sa aming lahat na nasa Popular Bookstore, magmula sa kahera hanggang sa guwardiya--ang magpapansin. Datapwat nanginginig ang kamay ko. Naririndi ako sa kanila, at ang makapal na librong tungkol sa kasaysayan na noo'y binabasa ko ay kaunti ko nang maihampas sa kanilang mga pagmumukha.
Hindi iyon ang kauna-unahan kong engkuwentro sa mga konyo. Sa kalahati ng aking buhay sa haiskul at sa malaki ring bahagi ng buhay ko sa kolehiyo ay kasama ko sa silid-aralan araw-araw ang santambak na akala mo'y kung sinong nangasa mga bituin dahil lamang sa sila'y naka-Swatch o naka-YSL.
Kaylalakas nilang magsalita sa kanilang kontaminadong wika. Kaygagaling nilang ipagpasiklab ang kanilang mamahaling mga damit. Sabik na sabik silang ipakita ang kanilang kaibhan sa "baduy" na masa.
Ang lohika ng kulturang konyo ay ang panlalait sa sinumang hindi makaabot ng mga pribilehiyong sila lamang ang nakabibili. Sa ganitong lohika, ang halaga ng tao ay nasa dami ng kanyang salapi--maano kung ito'y galing sa pambabarat sa sahod ng mga manggagawa o sa pangangamkam sa lupa ng magsasaka, o sa pandarambong sa gobyerno!--at wala sa katinuan o kagaguhan ng kanyang pamumuhay.
Kangi-kangina lamang ay nabasa ko sa website ng aking kabarkada sa Tinig.com na si Ederic ang tungkol sa kanyang engkuwentro sa dalawang konyo noong isang araw.
Matapos daw na kanyang pagbigyan ang sarili sa pamamagitan ng pagkain sa paborito niyang restawran na Pancake House, umakyat siya sa G4 (noo'y nasa Glorietta siya) upang tingnan ang bagong isyu ng Tinig.com at pati na ang kanyang e-mail.
Pamaya-maya'y tumunog ang cellphone ng isang babae sa may likuran niya. Sinagot nito ang tawag at ito'y nangusap nang malakas. Ilang saglit pa'y lumipat yaong babae at nakipag-usap sa isang lalaki, at malakas pa rin ang usapan nila; walang pakialam ang dalawa kahit na sila'y pinagtitinginan ng mga iba pang nasa computer shop.
Naalaala ko ang aking karanasan sa dalawa ring konyo kamakailan, nang aking masayang pinakikinabangan ang mga serbisyo ng isa sa mga paborito kong bilihan ng libro, ang Popular Bookstore.
Kapapasok pa lamang ng dalawang maputing babae sa bilihan ng libro ay bigla silang nagsatsatan nang napakalakas sa "wikang" Taglish. Kung hindi ako nagkamaling mapatingin sa kanila nang sila'y pumasok (noo'y may hinihintay ako kaya't pasulyap-sulyap ako sa pintuan), aakalain kong dalawang Kris Aquino ang nagsasalita.
Pamaya-maya'y napansin kong may kausap sa cellphone yaong halatang higit na nakatatanda. Higit na malakas ang kanyang bibig sa pagkakataong ito.
Pinilit kong magpatuloy sa pagbabasa. Pinilit kong huwag pansinin ang maiingay sapagkat kung papansinin ko sila'y makakamit nila sa akin ang maliwanag pa sa sikat ng araw na pakay nila sa aming lahat na nasa Popular Bookstore, magmula sa kahera hanggang sa guwardiya--ang magpapansin. Datapwat nanginginig ang kamay ko. Naririndi ako sa kanila, at ang makapal na librong tungkol sa kasaysayan na noo'y binabasa ko ay kaunti ko nang maihampas sa kanilang mga pagmumukha.
Hindi iyon ang kauna-unahan kong engkuwentro sa mga konyo. Sa kalahati ng aking buhay sa haiskul at sa malaki ring bahagi ng buhay ko sa kolehiyo ay kasama ko sa silid-aralan araw-araw ang santambak na akala mo'y kung sinong nangasa mga bituin dahil lamang sa sila'y naka-Swatch o naka-YSL.
Kaylalakas nilang magsalita sa kanilang kontaminadong wika. Kaygagaling nilang ipagpasiklab ang kanilang mamahaling mga damit. Sabik na sabik silang ipakita ang kanilang kaibhan sa "baduy" na masa.
Ang lohika ng kulturang konyo ay ang panlalait sa sinumang hindi makaabot ng mga pribilehiyong sila lamang ang nakabibili. Sa ganitong lohika, ang halaga ng tao ay nasa dami ng kanyang salapi--maano kung ito'y galing sa pambabarat sa sahod ng mga manggagawa o sa pangangamkam sa lupa ng magsasaka, o sa pandarambong sa gobyerno!--at wala sa katinuan o kagaguhan ng kanyang pamumuhay.
Sunday, March 09, 2003
Saturday, March 08, 2003
Solving Armed Conflicts
It is true that there will always be those who will never be satisfied in any system; after all, you cannot please everybody.
But the fact that discontent has translated to armed struggle over a large part of the country means that a substantial portion of the populace finds things too oppressive for themselves not to take up arms.
It is no different from the way Bonifacio developed. He was originally for reforms; in fact he was one of the leading organizers of La Liga Filipina, but after seeing the reformist organization's leader Rizal arrested and exiled, he came to the conclusion that struggle without arms would come to nothing.
As John F. Kennedy said, "Those who make peaceful revolution impossible make violent revolution inevitable."
With regard to the military solution to the insurgency, we have seen it applied many times--even if only in part--and it has amounted to nothing but sweeping violations of the rights of rural and indigenous communities. Yes, the militatry may unleash its full force, but there will always be armed rebels in any society where people are mostly treated like pigs. The military defeated the Huks with the surrender of Luis Taruc in 1954; but neocolonial domination, social injustice, and corruption in government remained. Fifteen years later the New People's Army was born.
In Sweden there are also political oppositionists, but there is no intense armed conflict like what the Philippines has. This is because conditions there are infinitely less oppressive than in the Philippines.
Of course there is always the possibility of solving the conflict through peaceful means.
But chances of it happening under the present administration are almost nil, with the way the government has been conducting itself in the peace talks. Let us look at how it has violated the ceasefire agreement in North Cotabato.
Under more rational leaders, like Guingona and Legarda, the peace talks have more than a fair chance.
Slightly revised version of a comment on Ederic@Cyberspace.
It is true that there will always be those who will never be satisfied in any system; after all, you cannot please everybody.
But the fact that discontent has translated to armed struggle over a large part of the country means that a substantial portion of the populace finds things too oppressive for themselves not to take up arms.
It is no different from the way Bonifacio developed. He was originally for reforms; in fact he was one of the leading organizers of La Liga Filipina, but after seeing the reformist organization's leader Rizal arrested and exiled, he came to the conclusion that struggle without arms would come to nothing.
As John F. Kennedy said, "Those who make peaceful revolution impossible make violent revolution inevitable."
With regard to the military solution to the insurgency, we have seen it applied many times--even if only in part--and it has amounted to nothing but sweeping violations of the rights of rural and indigenous communities. Yes, the militatry may unleash its full force, but there will always be armed rebels in any society where people are mostly treated like pigs. The military defeated the Huks with the surrender of Luis Taruc in 1954; but neocolonial domination, social injustice, and corruption in government remained. Fifteen years later the New People's Army was born.
In Sweden there are also political oppositionists, but there is no intense armed conflict like what the Philippines has. This is because conditions there are infinitely less oppressive than in the Philippines.
Of course there is always the possibility of solving the conflict through peaceful means.
But chances of it happening under the present administration are almost nil, with the way the government has been conducting itself in the peace talks. Let us look at how it has violated the ceasefire agreement in North Cotabato.
Under more rational leaders, like Guingona and Legarda, the peace talks have more than a fair chance.
Slightly revised version of a comment on Ederic@Cyberspace.
Sunday, March 02, 2003
Sa Islang Umampon kay Mudum
Bilang pagtalima
sa ninanasa
ng bandilang may limampung bituin,
inihahasik
ang kapayapaan
sa islang umampon kay Mudum
sa pamamagitan ng pagpapaatungal
sa mga baril at bomba.
Ang bandidong tinutugis
ng mga kayumangging kawal ni Samuel
ay nakalalaya,
at ang kapayapaan
ay itinatanim
sa mga hukay
sa mga dibdib at utak
na naghahangad ng laya.
Kaya huwag pagtakhan
ang pagwawala ni Marso
sa islang umampon kay Mudum.
Binigkas sa Bukambibig, isang pangkulturang pagtatanghal ng UP Ugnayan ng Manunulat, UP Writers Club, at UP Quill sa pakikipagtulungan ng National Commission for Culture and the Arts na ginanap sa Likha-Diwa noong Pebrero 28, 2003.
Bilang pagtalima
sa ninanasa
ng bandilang may limampung bituin,
inihahasik
ang kapayapaan
sa islang umampon kay Mudum
sa pamamagitan ng pagpapaatungal
sa mga baril at bomba.
Ang bandidong tinutugis
ng mga kayumangging kawal ni Samuel
ay nakalalaya,
at ang kapayapaan
ay itinatanim
sa mga hukay
sa mga dibdib at utak
na naghahangad ng laya.
Kaya huwag pagtakhan
ang pagwawala ni Marso
sa islang umampon kay Mudum.
Binigkas sa Bukambibig, isang pangkulturang pagtatanghal ng UP Ugnayan ng Manunulat, UP Writers Club, at UP Quill sa pakikipagtulungan ng National Commission for Culture and the Arts na ginanap sa Likha-Diwa noong Pebrero 28, 2003.
Friday, February 21, 2003
Saka Mo Udyukang Magwala si Marso
Naghahamon ng away
ang mga bakal na dragon ni Samuel
sa bayan ni Abraham,
nagbabantang muling magtatak
ng mga bangkay
sa mga dinding.
At ikaw,
ikaw na di pa nakakikita
ng mga lansangan at bukirin ng dugo
ay nag-uudyok
kay Marsong magwala roon.
Subukin mong makitulog
sa mga bata't matandang pinatulog
nang habang panahon
sa mga yungib na likha
ng bomba.
Subukin mong ipayakap
sa iyong mga mata
ang naghubad na mga bituka't buto
at kalamnang nagsauling.
Subukin mong makiinom
sa mga walang mainom
kundi kamandag.
At saka mo udyukang magwala si Marso
sa bayan ni Abraham.
Naghahamon ng away
ang mga bakal na dragon ni Samuel
sa bayan ni Abraham,
nagbabantang muling magtatak
ng mga bangkay
sa mga dinding.
At ikaw,
ikaw na di pa nakakikita
ng mga lansangan at bukirin ng dugo
ay nag-uudyok
kay Marsong magwala roon.
Subukin mong makitulog
sa mga bata't matandang pinatulog
nang habang panahon
sa mga yungib na likha
ng bomba.
Subukin mong ipayakap
sa iyong mga mata
ang naghubad na mga bituka't buto
at kalamnang nagsauling.
Subukin mong makiinom
sa mga walang mainom
kundi kamandag.
At saka mo udyukang magwala si Marso
sa bayan ni Abraham.
Subscribe to:
Comments (Atom)