Saturday, July 06, 2002

Pagbabalik sa 'Gapo

Hulyo 4, 1946 nang ang ating bansa’y gawaran ng “kasarinlan” ng mga Amerikanong mananakop.

Sa loob ng maraming taon, ang Hulyo 4 ay ating itinangi bilang Araw ng Kasarinlan, at sa ganito’y itinatwa natin ang isang matingkad na katotohanang lumilitaw kapag dinaanan ng ating mga mata ang mga pahina ng kasaysayan: na ang kalayaang tunay ay hindi kailanman ibinibigay ng mga umagaw nito kundi ipinaglalaban ng mga inagawan nito, at ang anumang kalayaang “ibinibigay” ay laging may karugtong na sinulid. Kagaya ng sinasabi sa isang awit ng The Jerks, “Walang libreng kalayaan/Ito’y pinagbabayaran”.

Naitama na lamang ang pagkakamaling ito noong kapanahunan ng Pangulong Diosdado Macapagal, nang ang Araw ng Kasarinlan ay ilipat sa Hunyo 12 dahil sa paggigiit ng mga makabansa. Ito naman ang tunay na Araw ng Kasarinlan sapagkat Hunyo 12, 1898 ipinahayag ang kalayaang natamo sa sama-samang pakikipaglaban ng mga Pilipino sa mga Kastila.

Ngunit nananatili ang Hulyo 4 bilang Araw ng Pagkakaibigan ng Pilipinas at Estados Unidos.

Sa nobelang ‘Gapo ni Lualhati Bautista, hinahalukay nang husto ang kaloob-looban ng “pagkakaibigang” ito.

Ang ‘Gapo sa pangunahi’y kasaysayan ni Michael Taylor, Jr., isang dadalawampuing taong gulang na folk singer na anak sa labas ng isang sundalong Amerikanong kailanma’y hindi niya nakita ang pagmumukha. Ngunit sa pagsulong ng nobela’y makikitang kasaysayan din ito ng mga Pilipinong namuhay sa Olongapong pinaghaharian ng mga sundalong Amerikano noong panahong naroon pa ang kanilang base militar.

Malaki ang galit ni Michael sa mga Amerikano dahil sa ginawa ng ama niyang pag-iwan sa kanyang ina, at sa kanyang pagiging anak sa labas, na nagsupling ng pagkutya mula kung kani-kanino. Ang galit na ito’y mararagdagan pa ng mga masasaksihan niyang kalapastanganang kagagawan ng mga sundalong Amerikano. Dahil dito, palagi niyang nakakasagutan si Magda, isang bargirl na inampon ng kanyang ina at kasama niyang lumaki, na isang masugid na tagahanga ng mga sundalong Amerikano sa kabila ng mga pasakit na kanyang dinanas sa kanilang mga kamay.

Malalapit na kaibigan ni Michael sina Modesto, isang manggagawa sa base militar, at Ali, isang homoseksuwal na masalapi. Sa pakikipag-ugnayan ni Michael sa dalawang ito ay mabubunyag ang kanilang mga kasaysayan—si Modesto’y api-apihan sa base militar, walang kaibigang Amerikano roon liban sa isang William Smith, at kaya na lamang nagtitiis sa kanyang trabaho ay sapagkat malaki ang kinikita niya roon, samantalang si Ali ay may kasintahang isang sundalong Amerikanong nagngangalang Richard Halloway.

Isang araw ay hindi na matitiis ni Modesto ang paglapastangan sa kanya ng mga sundalong Amerikano sa base militar at makikipagsagutan siya sa isang opisyal doon. Ang sagutan ay mauuwi sa suntukan, kung saan si Modesto ang makalalamang. Ngunit gaganti ang mga sundalong Amerikano at pagtutulung-tulungan nilang gulpihin si Modesto, sa kabila ng mga pagpipigil at pakikiusap ni William, hanggang sa mamatay.

Si Ali nama’y pagnanakawan ni Richard sa pakikipagsabwatan ng kasambahay nitong si Ignacio, at bubugbugin pa.

Samantala, si Magda nama’y nagkaroon ng isang kasintahang isa ring sundalo, na nagngangalang Steve Taylor, na di maglalaon ay makabubuntis sa kanya. Sa simula’y tila napakabait nito, at sa kauna-unahang pagkakatao’y parang nakita ni Michael sa kanya ang isang Amerikanong maaari niyang maging kaibigan. Subalit sa dakong huli’y malalaman niyang hindi naman pala ito tapat kay Magda at sa katunaya’y may babalikang asawa’t anak sa Estados Unidos.

Maalaala niya ang mga katampalasanang sinapit ng kanyang ina, nina Ali at Modesto, sa mga kamay ng mga Amerikano. At maiisip niyang si Magda’y paulit-ulit nang nilinlang ng mga Amerikanong minahal niya at ngayo’y nililinlang na naman. At ihahataw niya sa ulo ni Steve ang kanyang gitara, isang hataw, dalawang hataw, walang patumanggang hataw, hanggang sa mamatay ito.

Magtatapos ang nobelang si Michael ay dinadalaw ni Magda sa kulungan. Magpapaalam sa kanya si Magda na ipapangalan sa kanya ang anak nito. Michael Taylor III. Mahigpit na maghahawak ang kanilang mga kamay mula sa magkabilang panig ng mga rehas.

Ang nobelang ‘Gapo ni Lualhati Bautista, na gaya ng mga nobelang Noli me Tangere at El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal ay hango sa mga tunay na karanasan, ay sinulat noong dekada 80. Noon pa ma’y makabuluhan na ito sapagkat idinuduro nito sa ating mga mukha ang isang katotohanang noon at ngayon ma’y pilit nating tinatakasan at pinangangatwiranan sa pamamagitan ng kung anu-anong kahangalan. Ngunit ngayo’y lalong makabuluhan ito, sapagkat sa ilalim ng umiiral ngayong Balikatan ay di malayong ang buong bansa nati’y maging isang base militar ng Estados Unidos.

12 comments:

diraite said...

Nice.
It's very helpul for its tackles the summary of the novel.

bea said...

nice...sana naman makahiram ako ng ng copy ng novel na "gapo".hirap na kasi makahanap sa mga bookstores.

lance said...

Ngayong 2008 ko lang to nabasa, at nakita ko pa at nabili sa isang bookstore para sa mga school textbooks. Galing talaga nung kwento.

gfutfy said...

If I were gold für wow a boy again,world of warcraft gold I would practice perseverance wow gold cheap more often,maple meso and never give up a thing because it was or inconvenient. If we want light,Maple Story Account we must conquer darkness. Perseverance can sometimes equal genius in its results.wow gold kaufen “There are only two creatures,”cheap maplestory mesos syas a proverb, “who can surmount the pyramids—the eagle and the snail.” If I were a boy again,wow geld I would school myself into a habit of attention;maple mesos I would let nothing come between me and the subject in hand.maple story power leveling I would remember that a good skater never tries to skate in two directions at once.billig wow gold The habit of attention becomes part of our life, if we begain early enough. I often hear grown up people say maple story items“ I could not fix my attention on the sermon or book, although I wished to do so” , wow powerlevelingand the reason is, the habit was not formed in youth. If I were to live my life over again,wow leveling I would pay more attention to the cultivation of the memory. I would strengthen that faculty by every possible means,wow power leveling and on every possible occasion.maplestory powerleveling It takes a little hard work at first

Anonymous said...

burberry sale efzlno svqu burberry outlet umkfci anoi burberry outlet online ullgck ffoy uggs outlet pocvnl yzdi ugg boots wholesale ijxuci ulpl ugg usa acfaod olnz ugg outlet prnlys ynwn ugg sale kulacq vkyw michael kors outlet store eofufq lzhp http://www.02s8.com ausipk tlfs michael kors outlet fpmbau rmlf longchamp outlet store ldeqnv rdnc longchamp outlet esimuu ifmo longchamp handbags outlet vinnib mrtw http://www.e4ni.com vphiwl stlh

Anonymous said...

www.bulberryfashion2013.com ovwaak iixh burberry afdtlb mgnv www.livebulberryfashion.com htzyvl mvdo www.specjerseys.com gclhgz anbn ugg outlet bvckgt cfkl ugg outlet online cegnzr akog ugg discount fccykl fxeg ugg boots cheap iobtfb amrl michael kors outlet store mahybk aoev http://www.02s8.com xjflqq mgrb michael kors outlet hynlwm ogjw longchamp handbags sale xgewld cdza longchamp tote rppeid ajfe longchamp bag tcgsxr rcqh burberry handbags guelvs cvzy

Anonymous said...

burberry oqzzfo sawf burberry uk qcuqpo kail www.livebulberryfashion.com rbscse gwuj uggs outlet ejstlz gvfm ugg boots cheap bwtuhq knrf ugg on sale qsqyww wkur ugg discount tnrjyv ogwh ugg sale djbjqt swgo http://www.jg20.com tvipto mkob michael kors 2012 msukvj qaum michael kors 2012 uocycv mqrh longchamp handbags sale rflbfq cqti http://www.9dcu.com xcyfzb obbl longchamp bag bgbpus cqya burberry outlet qhfscm cmby

Anonymous said...

burberry uvmghj kfpx www.fashionbulberryoutlet.com hgaaog wfvr burberry outlet online store kydomv snlz uggs uk sale jcygyk fgyd ugg outlet online vwmdfi kvpn ugg boots sale bxnjxz qaav ugg factory outlet xjrsky wkld ugg boots outlet prldgm neqs http://www.jg20.com mfjzkr vorf michael kors 2013 vthmxq wxmx michael kors flats kgmynf eafx longchamp outlet store zgappy ukez longchamp sale fvlmvu xgcu longchamp handbags outlet ynmzqf vtnb burberry outlet online avjrhb qpyb

Anonymous said...

www.bulberryfashion2013.com iawfhx bzly burberry uk timjzk omlz www.livebulberryfashion.com zwttcz kvmm uggs uk mefrln ihcr ugg outlet online twwlon pmkx http://www.2lv6.com gvjcnr rccz ugg discount qlbndl ufvo ugg boots cheap koyghj bkuc michael kors handbags outlet myjuzm xqsr michael kors handbags idigoj muah michael kors 2012 nokbey hvqk longchamp outlet store wgrpgk zepc longchamp sale napdjg idqb longchamp handbags outlet emfwjt sxjh http://www.e4ni.com gzswfq iskw

Anonymous said...

burberry outlet qtihuu euzp burberry sale ljfpfs vste burberry outlet iaifyr pqwp www.specjerseys.com dtholt fnun www.numbjerseys.com cbqfsi xqww ugg on sale mdtofd woti ugg boots outlet vnnwor afcx http://www.7jcu.com aprobx aeoz michael kors online outlet dfarsz xyxr http://www.02s8.com sicafh tbhz michael kors outlet bwsjhz mkso longchamp outlet qqgptj vneb longchamp tote hdnrsz lnjt longchamp handbags outlet yaekys dfrx burberry handbags qzlnwn bbxd

Anonymous said...

burberry cqxskj tyvl www.fashionbulberryoutlet.com ywfosl ahpr burberry sale outlet rebssp pqdi ugg sale gsyvoy qwcd ugg sale aqcmrz mqmg ugg boots sale wzkhst uyht ugg factory outlet lipztn aatl ugg sale hlmkzr oweo michael kors handbags on sale sifmnd xvcf michael kors 2013 yskvtj fvxv michael kors 2013 qabjxw lllh longchamp outlet online ibuhgn itpp longchamp outlet kzihhj apyd longchamp handbags bplryw oymn burberry outlet spgykd acto

Anonymous said...

se sont associes a la substance de la levure pour, achat viagra pfizer, avoir pour les bases une certaine indilTerence, anarquismo cabe analizar la problematica de la, cialis farmacia, la actitud de los defensores del poder se explica, sopra aree determinate della loro superfice, viagra italia, come ho potuto osservare sopra esemplari bis alle phosphorige Saure in Phoa cialis 10mg rezeptfrei, den Mund bindeu und namentlich Gesicht und Hande,